środa, 17 sierpnia 2016

Odkrywanie ciekawostek o różnych sportach świata

W tym tygodniu, cały czas nawiązując do Igrzysk Olimpijskich w Rio de Janeiro, przedstawię Wam kilka ciekawostki sportowych. Niektóre ciekawostki mam nadzieję, zaskoczą Was, tak jak i mnie zaskoczyły.

Pływanie jest w programie igrzysk olimpijskich od samego początku. Od igrzysk w 1908 r. zaczęto organizować zawody w krytych pływalniach.

Elementy tańca występują w niektórych dyscyplinach sportu jak: łyżwiarstwo figurowe, pływanie synchroniczne i gimnastyka artystyczna.

Teoretycznie najdłuższa gra w szachy może zawierać nawet do 5949 ruchów!!!

Polska koszykarka, Małgorzata Teresa Dydek-Twigg, była prawdopodobnie najwyższą profesjonalną koszykarką na świecie. Jej wzrost podawany w mediach wahał się od 213 do 218 cm.

Najstarsze zapisy o zapasach pochodzą z około 5000 r p.n.e.

Początkowo techniki walki były wykorzystywane głównie do obrony przed zwierzętami, jednak z czasem coraz większego znaczenia nabierała samoobrona przed drugim człowiekiem.

Na terenie Kanady oraz Stanów Zjednoczonych rozgrywana jest najważniejsza na świecie klubowa liga hokejowa świata NHL.

Dohyō czyli pole walki jest tylko tymczasowe. Przed każdym turniejem buduje się nowy ring, a po zakończeniu turnieju jest on usuwany.

Pomimo iż futbol amerykański uważa się za sport brutalny to jest w nim mniej kontuzji niż w piłce nożnej, czy rugby.

Pierwsi piłkę zaczęli kopać Aztekowie.

Żeglarstwo kajakowe (nieistniejące w Polsce) używa kajaków wyposażonych w żagle o pow. 10 m2, uznawanych za najszybsze i najbardziej wymagające łodzie jednokadłubowe.

W sumo istnieje ponad 100 sposobów na pokonanie swojego przeciwnika. 25 z nich pojawiło się już po dołączeniu do sumo zawodników z poza Japonii. Te nowe sposoby pochodzą m.in. z zapasów, judo, czy sambo.

Japońska forma kick-boxingu powstała przez połączenie technik boksu tajskiego i karate.

Ojcem narciarstwa alpejskiego nie jest Norweg, lecz mieszkaniec Austrii - Mathias Zdrasky.

To właśnie ze względu na ubiór zawodników baseballu na czapki z daszkiem mówimy bejsbolówki.

W kontakcie ze stołem pingpongowym piłka podczas zbicia może zostać zdeformowana w 20%, a po odbiciu wraca do poprzednich wymiarów.

Współczesna wersja tenisa narodziła się w Wielkiej Brytanii w XIX wieku.

Nazwa badminton pochodzi od nazwy angielskiej posiadłości - Badminton House, księcia Beaufort.

Najważniejszymi rozgrywkami tenisowymi w roku są IV turnieje tworzące tzw. Wielki Szlem: Australian Open, Roland Garros, Wimbledon oraz US Open.

Źródło: stacjasport.pl/ciekawostki; pl.wikipedia.org

środa, 10 sierpnia 2016

Odkrywanie ciekawostek o różnych zwyczajach świata

W tym tygodniu, nawiązując do trwających Igrzysk Olimpijskich w Rio de Janeiro, przedstawię kilka ciekawostek o igrzyskach olimpijskich w starożytnej Grecji. Niektóre ciekawostki mam nadzieję, zaskoczą Was, tak jak i mnie zaskoczyły.

Pierwsze Igrzyska Olimpijskie odbyły się w 776 roku p.n.e. w greckiej Olimpii. Przez ponad 1000 lat odbywały się regularnie co cztery lata. Organizowano je w czerwcu lub lipcu i trwały pięć dni. Upadek Olimpii rozpoczął się w 395 roku n.e., gdy rzymianie nakazali zaprzestać igrzysk.

Starożytni Grecy przywiązywali dużą wagę do sprawności fizycznej. Uważali, że ćwiczenia gimnastyczne zapewniają zdrowie. Szczególne znaczenie nabierało to w czasie wojny, kiedy żołnierze musieli być sprawni, aby walczyć. Młodzi mężczyźni we wszystkich miastach – państwach stawali do współzawodnictwa w zawodach lekkoatletycznych. Igrzyska olimpijskie były tak wielkim wydarzeniem, że na czas ich trwania przerywano wojny, aby żołnierze mogli wziąć udział w zawodach, a widzowie bezpiecznie dotrzeć na miejsce. Igrzyska urządzano ku czci Zeusa i ku jego czci zapalano specjalny znicz w świętym gaju oliwnym w Olimpii.

Atleci szykujący się do igrzysk olimpijskich zobowiązani byli do przepracowania 10 miesięcy na treningach w swych gimnazjonach w swych rodzinnych miastach. Jedenasty miesiąc należało spędzić w Elis i trenować pod okiem hellanodików, którzy podejmowali decyzję o dopuszczeniu zawodników do startu. Po zakończeniu igrzysk zawodnikom przysługiwał miesiąc odpoczynku (w tym czas na powrót w rodzinne strony)

Filozof i matematyk Tales z Miletu zmarł od porażenia słonecznego na trybunach olimpijskiego stadionu podczas igrzysk 58. Olimpiady (548 r. p.n.e.)

Dorieus z Rodos, trzykrotny triumfator igrzysk olimpijskich w pankrationie (igrzyska 87-89. Olimpiady, 432-424 r. p.n.e.) został wzięty do niewoli przez Ateńczyków w jednej z ich bitew z Rodos. Kiedy wydało się, kim jest jeniec, natychmiast darowano mu wolność.

Basen z podgrzewaną wodą istniał w Olimpii już w 100 r. p.n.e.! W dwupoziomowym budynku na górnej kondygnacji usytuowano basen, zaś na dole palenisko, z którego gorące powietrze ogrzewało basen od spodu. W samym basenie znajdowała się metalowa grzałka, do której doprowadzano gorące gazy z paleniska znajdującego się obok.

Miejscem rozgrywania wyścigów zaprzęgów i wierzchowców był hippodrom. Często dochodziło tu do wypadków, najczęściej na bardzo ostrych wirażach. Rannych woźniców wynoszono bocznym wyjściem nazwanym Bramą Żałoby.

Przed ostatnim okrążeniem lub nawrotem w wyścigach konnych i konkurencjach biegowych rozlegały się dźwięki trąbki. Zwyczaj ten stosowany jest na dzisiejszych stadionach. Trąbkę zastąpił współcześnie dzwonek.

Rywalizacja podczas igrzysk 83. Olimpiady (448 r. p.n.e.) przyniosła zwycięstwa braciom Damagetosowi z Rodos (pięściarstwo) i Akusilaosowi z Rodos (pankration). Ich ojciec Diagoras przeżył w związku z tym tak wielkie wzruszenie, że zmarł na stadionie.

Spartanie, wychowani w pogardzie dla jakiejkolwiek formy poddania się w walce, nigdy nie brali udziału w pięściarstwie i pankrationie. Walka w tych konkurencjach kończyła się bowiem przez poddanie się jednego z rywali.

W początkowym okresie (do igrzysk 15. Olimpiady w 720 r. p.n.e.) zawodnicy występowali z opaskami na biodrach. Jednak na tych igrzyskach Orsippos z Megary w dromosie (lub według innych świadectw Akantos ze Sparty w dolichosie) zgubił swoją opaskę na trasie biegu i nagi zdobył wieniec olimpijski. Od tej pory nagie startowanie uznano za obowiązek zawodnika.

Od roku 146 p.n.e. Grecja stała się częścią imperium rzymskiego, w związku z tym Rzymianie uważali się za w pełni uprawnionych do startu w igrzyskach olimpijskich. W roku 72 p.n.e., na igrzyskach 177. Olimpiady, w biegu podwójnym zwyciężył pochodzący z Rzymu Gaios Romaios i on otrzymał wieniec oliwny. Jednak hellanodikowie, chcąc podkreślić uszanowanie dla tradycji, według której startować mogli jedynie rodowici Grecy, przyznali zwycięstwo również drugiemu na mecie Hypsiklesowi z Sykionu jako najlepszemu Grekowi.

Źródło: www.olimpijski.pl; sciaga.pl

wtorek, 2 sierpnia 2016

Odkrywanie ciekawostek o różnych zakątkach świata

W tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o Turcji. Turcja to kraj pełen niespodzianek. Wspaniałe zabytki, bogata historia  oraz niezwykła kultura. Poniżej przedstawiam garstkę ciekawostek o Turcji.

W Turcji leży jedyne miasto na świecie położone na dwóch kontynentach. Było ono w dodatku stolicą trzech imperiów- rzymskiego, bizantyjskiego oraz ottomańskiego, i choć obecnie stolicą Turcji już nie jest, to nadal walczy (z Moskwą) o tytuł największej europejskiej metropolii - oficjalnie ma około 14 milionów mieszkańców, ale nieoficjalnie szacuje się, że może to być nawet 20 milionów! Chodzi oczywiście o Stambuł (tur. Istanbul), który rozciąga się po obu stronach cieśniny Bosfor, leżąc tym samym częściowo w Europie, a częściowo w Azji.

Choć Turcja konstytucyjnie jest państwem świeckim, to jednak zdecydowana większość jej mieszkańców (ponad 98%) to muzułmanie.

Turcja leży w obszarze aktywnym sejsmicznie, czyli narażonym na trzęsienia ziemi. Dotyczy to Stambułu, ale także południowo-wschodniej części kraju w okolicach granicy z Armenią i Iranem, gdzie zachodzą na siebie cztery płyty tektoniczne.

Turcja leży w innej strefie czasowej niż Polska. Do czasu polskiego należy dodać jedną godzinę i dzieje się tak przez cały rok, ponieważ tutaj podobnie jak u nas obowiązuje przestawianie zegarków z czasu zimowego na letni i odwrotnie.

Góra Ararat, na której podobno po potopie osiadła biblijna Arka Noego, znajduje się na terytorium dzisiejszej Turcji. Góra ma wysokość 5137 m. n.p.m. i leży po stronie tureckiej około 30 km od granicy z Armenią, co zresztą powoduje nieustający konflikt pomiędzy tymi dwoma krajami.

Z Turcji pochodzi niesamowita rasa kotów o nazwie Van. Na czym polega ich nadzwyczajność? Otóż potrafią oraz uwielbiają pływać!

Wielożeństwo w Turcji jest zakazane.

Turecki dzień dziecka obchodzony jest 23 kwiet­nia.

Wysoce niekulturalne jest trzymanie się za ręce lub okazywanie sobie czułości w miejscach publicznych.

Najpopularniejszym tureckim napojem jest herbata.

W większości hoteli, restauracji i instytucji publicznych, na suficie namalowana jest czarna strzałka. Pokazuje ona kierunek Mekki.

Jednym z symboli Turcji jest tulipan, który do Europy trafił właśnie z tego kraju.

Ponad 1/3 Turków ma nadwagę.

Źródło: innaturcja.blogspot.com; www.wirtualnaturcja.pl 

środa, 27 lipca 2016

Odkrywanie ciekawostek o różnych zakątkach świata

W tym tygodniu, nawiązując do Igrzysk Olimpijskich w Rio de Janeiro, przedstawię wam kilka ciekawostek o Brazylii. Niektóre ciekawostki mam nadzieję, zaskoczą was, tak jak i mnie również zaskoczyły.
 
1. Często zdarza się, że na pytanie odnośnie stolicy Brazylii, duża ilość osób odpowiada - Rio de Janeiro. Jest to odpowiedź błędna, gdyż stolicą tego kraju jest Brasilia.

2. Walutą jaką dokonuje się płatności w sklepach jest real brazylijski. Pierwsze oficjalne banknoty zostały wypuszczone już w 1654 roku, jednak dopiero w 1690 roku stał się on oficjalną jednostką monetarną. Realem płacono do 1942 roku - wtedy też zastąpiono go cruzeiro. Brazylijczycy postanowili jednak wrócić do reala 1 lipca 1994 roku i płacą nim do dziś.

3. Odległość w linii prostej między Warszawą a Brasilią wynosi 10 042 kilometry. Najłatwiej i najszybciej ten dystans można pokonać samolotem. Osoby bez choroby morskiej mogą spróbować przeprawę promem, która zajmie zdecydowanie więcej czasu.

4. Brazylia graniczy z dziesięcioma innymi państwami: Argentyną, Boliwią, Gujaną Francuską, Gujaną, Kolumbią, Paragwajem, Peru, Surinamem, Urugwajem oraz Wenezuelą.

5. Zgodnie z danymi statystycznymi z roku 2015 kraj ten zamieszkiwany jest przez 207 848 000 osób.

6. Pod względem powierzchni Brazylia zajmuje 5. miejsce największych państw na świecie. Tym samym jest ponad 27 razy większa od naszego kraju.

7. Oficjalnym językiem urzędowym jest portugalski.

8. Średnio Brazylijczycy dożywają 72,2 lat.

9. Wielbiciele wysokich temperatur poczują się tutaj jak w raju - średnia roczna temperatura wynosi 24°C.

10. Rio de Janeiro zostało odkryte 1 stycznia 1502 roku przez Portugalczyka Gasapa de Lemosa. To właśnie on nadał temu miejscu błędną nazwę, która funkcjonuje do dziś. Rio de Janeiro w tłumaczeniu oznacza "Styczniową rzekę", jednak w Rio nie płynie żadna rzeka. Gdy dotarł nad zatokę, myślał, że jest ona ujściem rzeki.

11. W latach 1808 do 1821 stolicą Portugalii stało się ... Rio de Janeiro. Była to pierwsza i jedyna europejska stolica znajdująca się poza Europą. W tym okresie rodzina królewska wraz z Janem VI schroniła się właśnie w Rio przed inwazją wojsk Napoleona.

12. Prowadzenie pojazdów po spożyciu alkoholu jest zakazane. Prawo jest jasne - 0,0 promila.

13. W 2006 roku burmistrz Sao Paulo wprowadził kontrowersyjną ustawę, która zakazywała umieszczanie reklam na ścianach i murach budynków. Tym samym z tego 11-milionowego miasta musiały zniknąć wszystkie reklamy. Przed wprowadzeniem w życie ustawy "Clean City Law" obawiano się, że spowoduje ona spadek 133 milionów dolarów przychodów i negatywnie odbije się na wizerunku miasta. Były to jednak tylko obawy - wprowadzona zmiana znacznie poprawiła wygląd miasta, a popiera ją blisko 70% społeczeństwa.

14. Brazylia to pierwszy kraj, w którym całkowicie zakazano korzystanie i funkcjonowanie solariów ze względu na możliwe skutki uboczne dla zdrowia.

15. Branie udziału w głosowaniach jest obowiązkowe dla każdego pełnoletniego obywatela.

16. Kawowi smakosze stwierdzają, że najlepsza i najsmaczniejsza kawa na świecie produkowana jest właśnie w Brazylii. Położenie geograficzne, a także sprzyjający do wytwarzania tej używki klimat, sprawia, że Brazylijczycy odpowiadają za 30% światowej produkcji. Podstawowymi gatunkami kawy, które znajdziemy na każdej półce sklepowej są arabica i robusta. Głównymi ośrodkami produkcyjnymi są: Santos, São Paulo, Minas Gerais.

17. Każdy fan piłki nożnej wie, że w Brazylii uznaje się ją za sport narodowy. Tutaj gra każdy bez względu na płeć, czy wiek. Reprezentacja narodowa pięciokrotnie zdobywała tytuł Mistrza Świata w piłce nożnej.

18. Zaraz po Stanach Zjednoczonych, Brazylia zajmuje drugie miejsce pod względem ilości lotnisk na świecie - łącznie posiada ich aż 2500.

19. Od 2008 roku operacja zmiany płci są darmowe i refundowane są przez publiczny system zdrowotny.

20. Brazylia jest pierwszym krajem w Południowej Ameryce, która jest organizatorem Letnich Igrzysk Olimpijskich.

Źródła: joemonster.org; poznajnieznane.pl

wtorek, 19 lipca 2016

Odkrywanie ciekawostek o różnych językach świata - język prowansalski

W tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o języku lub inaczej mówiąc dialektu prowansalskim. Niektóre ciekawostki mam nadzieję, zaskoczą was, tak jak mnie również zaskoczyły.

Dialekt prowansalski (provençal, prouvençau) to etnolekt z grupy romańskich, używany w południowej Francji.

W tradycyjnym ujęciu nazwa ta odnosi się do wszystkich dialektów, które wywodzą się ze średniowiecznego langue d'oc (oprócz języka katalońskiego i ewentualnie gaskońskiego). Przy takim rozumieniu termin "język prowansalski" jest równoznaczny z terminem język oksytański.

Język oksytański (occitan), więc w Polsce częściej nazywany językiem prowansalskim jest językiem należącym do grupy romańskiej języków indoeuropejskich. Język oksytański jest blisko spokrewniony z językiem katalońskim, z którym tworzy diasystem oksytanoromański. Często i bezpodstawnie bywa uznawany za dialekt języka francuskiego i nazywany patois.

Tradycyjnie uznaje się, że oksytański ma sześć dialektów: gaskoński (zawierający w sobie także bearnés i aranés) na zachodzie, langwedocki i prowansalski na południu, limuzyński i owerniacki na północy.

Poza przypadkiem gaskońskiego, granice między dialektami rzadko są wyraziste, przejście z dialektu do dialektu jest zazwyczaj płynne i gwary uznawane za należące do któregoś dialektu mogą posiadać cały szereg cech wspólnych z innymi dialektami.

Istnieje grupa językoznawców uznających, że nie ma jednego języka oksytańskiego, lecz kilka różnych języków, które w ich opinii różnią się od siebie w takim stopniu, że utrudnione jest wzajemne zrozumienie. Z tego punktu widzenia tworzenie literatury w „języku oksytańskim” byłyby w rzeczywistości twórczością np. w języku prowansalskim lub w langwedockim.

We Francji oksytański nie posiada statusu oficjalnego. Nauczanie tego języka we francuskich szkołach publicznych jest opcjonalne, możliwe na mocy Loi Deixonne z 1951 r., a jedynie publiczna telewizja regionalna France 3 emituje kilka programów po oksytańsku.

Źródło: pl.wikipedia.org

wtorek, 12 lipca 2016

Odkrywanie ciekawostek o różnych językach świata - Portugalia

Nawiązując do Euro 2016 oraz do zwycięscy turnieju, w tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o język portugalskim. Mam nadzieję że z zainteresowaniem przeczytacie te wiadomości.

Język portugalski to język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 250 mln osób (jako ojczystym, zaś w ogóle po portugalsku mówi ponad 270 mln osób), zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Gwineę Równikową, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Republikę Zielonego Przylądka, Timor Wschodni oraz Makau. We wszystkich tych krajach jest on językiem urzędowym.

Są też kraje, w których język portugalski nie ma statusu języka urzędowego, ale jest używany. Są to: Stany Zjednoczone, Francja, Republika Południowej Afryki, Wielka Brytania, Wenezuela, Kanada, Szwajcaria, Niemcy, Hiszpania, Australia, Luksemburg, Indie, Belgia, Urugwaj, Argentyna, Kuba, Sri Lanka, Bermudy, Holandia, Barbados i Irlandia.

Portugalski język literacki oparty jest na dialekcie północnym. Najstarsze zapisy w tym języku pochodzą z XII wieku. Kraje, w których portugalski jest językiem urzędowym, współpracują ze sobą w ramach założonej w 1996 Wspólnoty Państw Portugalskojęzycznych.

Język portugalski posiada dwa znormalizowane, równoprawne i oficjalne, nawzajem uznające się warianty (normy):
  • brazylijski
  • europejski
Oba warianty posiadają liczne nieznormalizowane dialekty, różniące się głównie wymową.

Norma brazylijska obowiązuje tylko w Brazylii, chociaż Brazylia ma trzy razy więcej mieszkańców niż wszystkie inne kraje portugalskojęzyczne razem wzięte. Norma europejska obowiązuje w Portugalii i portugalskojęzycznych krajach afrykańskich (Angola, Mozambik, itp.). Próby uznania portugalskiego używanego w krajac afrykańskich za trzeci oficjalny wariant języka portugalskiego nie zakończyły się dotychczas sukcesem. W wyniku tego wszelkie odstępstwa od portugalskiego europejskiego istniejące w portugalskim używanym w krajach afrykańskich traktowane są nie jako znormalizowany, odrębny wariant, ale jako różnice dialektalne wewnątrz portugalskiego europejskiego. Nie dotyczy to crioulos – nieoficjalnych, ale używanych na co dzień przez większość mieszkańców niektórych portugalskojęzycznych krajów afrykańskich (Republika Zielonego Przylądka, Gwinea Bissau) języków kreolskich, które są odrębnymi językami.

W Portugalii ogólnie przyjętymi formami grzecznościowymi są formy "a senhora" (pani) i "o senhor" (pan). Do młodej dziewczyny z kolei należy się zwracać "a menina" (panna). W luźnych kontaktach można posłużyć się słowem "voce", które oznacza mniej więcej „ty”, ale stosowane jest do osób, które znamy słabo lub w ogóle ich nie znamy.

Znajomość języków obcych w Portugalii nie jest zbyt powszechna.

Portugalia należy do czołowych producentów... korka! Wytwarza ona 50% produkcji światowej. Lasy korkowe zajmują aż 600 000 ha powierzchni tego kraju.

Portugalia posiada kilka większych miast, o których jej mieszkańcy często żartują, że: „w Bradze się modlą, w Porto pracują, w Coimbrze studiują, a w Lizbonie żyją”.

Istotną cechą języka portugalskiego jest występująca w nim pewna ilość wyrazów pochodzenia arabskiego np.: alfandega (urząd celny), alfaiate (krawiec), almofada (poduszka).

Wymowa portugalska jest „miękka i śpiewna, obfitująca w głoski nosowe i syczące”.
W Portugalii znany jest także pewien dialekt używany oficjalnie i nauczany w szkołach, ale tylko w określonym rejonie, w północno-wschodniej części kraju (okolice Miranda do Douro). Jest to tzw. język mirandyjski, którym posługuje się ok. 15 000 użytkowników.

Źródło: www.abcportugalia.pl; ibericalanguages.com; www.portugalski.slowka.pl; pl.wikipedia.org