Ciekawostki ze świata - o Budapeszcie

Każdy, kto miał przyjemność być w Budapeszcie wie, jak niezwykły czar roztacza się wokół węgierskiej stolicy. I nie piszę tego tylko dlatego, że sama pochodzę z Budapesztu :).Trudno opisać, co właściwie leży u podstaw jej popularności. Szukając ciekawostek o tym mieście, zebrałam 10 faktów, które warto znać a może jeszcze nie o nich wiedzieliście...

1. Budapeszt jest gorącym miastem. Dosłownie, ponieważ Budapeszt ma więcej basenów termalnych, niż jakikolwiek inna stolica na świecie. Zaskakujące jest to, że 70.000.000 litrów wody termalnej wypływa na powierzchnię codziennie. Gorące źródła zrodziły dziesiątki kąpieli leczniczych a kultura kąpieli sięga do czasów rzymskich.
    
2. W Budapeszcie znajduje się trzeci co do wielkości budynku parlament na świecie. Budynek Parlamentu o powierzchni 18.000 metrów kwadratowych (193.750 m² stóp), posiada 691 pokoi, 20 km (12,5 km) schodów i ma 96 metrów (315 stóp) wysokości. Dekoruje go 90 posągów na fasadzie i aż 40 kg z 23-karatowego złota, było wykorzystane do dekoracji wnętrza.  Budowa rozpoczęła się w 1885 roku i neogotycki pałac został ukończony w 1902 roku.
    
3. Budapeszt ma najstarsze linie metra w Europie kontynentalnej. Po Londynie, Budapeszt ma najstarszy podziemny system kolejowy w Europie.  Linia została otwarta w 1896 w roku, kiedy Węgry obchodziły 1000-lecie, stąd nazwa Millennium Underground. Ta linia metra M1 jest nadal w użyciu i łączy centrum miasta z Placem Zwycięzców.
    
4. Budapeszt jest siedzibą drugiej co do wielkości synagogi na świecie i największej synagogi w Europie.  Synagoga na ulicy Dohány może pomieścić 3000 wiernych, sam budynek ma 44 metrów wysokości i zajmuje powierzchnię 2000 metrów kwadratowych. Synagoga została zbudowana w latach 1854 i 1859 w stylu neo-mauretańskim.
    
5. Budapeszt jest centrum kultury. Istnieje ponad 40 teatrów i ponad 100 muzeów i galerii w mieście.  Wiele koncerty, festiwale i wydarzenia odbywają cały rok, nie wspominając o występach w słynnej Opera House , która jest uważana za jeden z najlepszych teatrów operowych na świecie.
    
6. Budapest Zoo jest jednym z najstarszych ogrodów zoologicznych na świecie. Został otwarty w 1865 i poza zwierzętami to zbiór godnych uwagi budynków Art Nouveau i budowli, jak Elephant House, Palmiarni oraz wejście główne.
    
7. Najbardziej święte miejsce islamu na północy jest w Budapeszcie. Jest to miejsce pochówku tureckiego derwisza , nazywanego Gül Baba, który przyszedł na Węgry w okresie inwazji tureckiej w 16 wieku.  Został uhonorowany na świętego człowieka, a po jego śmierci w 1541 jego grób w Budzie stał się miejscem świętym i miejscem pielgrzymek.  Kaplica, wybudowana w latach 1543 i 1548, jest jednym z niewielu zachowanych budowli tureckich w Budapeszcie.
    
8. Budapeszt jest siedzibą jednego z największych festiwali muzycznych na świecie. Około 400 tysięcy osób z całego świata gromadzi się na Sziget Festival co roku w sierpniu. Nazwa wydarzenia muzycznego, które trwa przez tydzień, pochodzi od nazwy Stoczni Island (Hajógyári Sziget), gdzie odbywa się festiwal.
    
9. Budapeszt jest największym miastem na Węgrzech. 20% ludności mieszka na Węgrzech (1,7 milionów ludzi) w Budapeszcie.  Więc, co 5 osoba na Węgrzech jest "Budapester".
    
10. Budapeszt nie zawsze była stolicą Węgier. Aż do 13 wieku Esztergom, miejsce urodzenia i koronacji św. Szczepana pierwszego króla Węgier, było stolicą Węgier.  Po najeździe mongolskim w 1241-1242 król Bela IV przeniósł siedzibę królewską do Budy, szukając ochrony.  Dzisiejsza Budapeszt powstał w 1873 poprzez połączenie trzech miast: Buda, Pest i Óbuda (Stara Buda).   

48/2012

Ciekawostki ze świata - o gestach w różnych kulturach

Często nie zastanawiamy się nad znaczeniem gestów, które zależnie od kraju mogą znaczyć zupełnie co innego... Często nie znając słów w danym języku, posługujemy się mową ciała, czyli gestami. Wśród gestów i mimiki są takie, które mają uniwersalne znaczenie. Są jednak i takie, których używanie jest niebezpieczne w pewnych rejonach świata. I tak gesty uchodzące w naszym kraju za pozytywne bądź neutralne mogą mieć zupełnie odmienne znaczenie w innym kręgu kulturowym. Warto być ostrożnym i zapoznać się z ich znaczeniem, zanim zdecydujemy się je pokazać. 

Przedstawiamy Wam najbardziej popularne gesty, które tylko z pozoru są jednoznaczne i które mogą przyprawić nas o duże kłopoty:

• Podniesiony kciuk - w większości krajów znaczy OK. Ale na Bliskim Wschodzie i w południowej Europie, podnoszenie kciuka może być niebezpieczne - to symbol seksu analnego i jako gest jest wulgarny. Nie bez powodu we Włoszech krąży legenda o wypadkach z udziałem autostopowiczów... W krajach wschodniej Azji nie jest on również mile widziany. W ten sposób wabione są tam psy. Gest ten jest tak obrazoburczy, że na Filipinach mogą nam w odwecie złamać palec. W Ameryce Południowej czy Australii przywołuje się w ten sposób uliczne prostytutki. w Brazylii jest to obraza, eufemistycznie znaczy ,,spadaj'' lub ,,jesteś pedałem”. Także w Niemczech, Grecji, Hiszpanii i Turcji ten gest ma wulgarny charakter-oznacza ,,odbyt”.
   
• Victoria - W Polsce kojarzona z Lechem Wałęsą i triumfem Solidarności. Ten znak ma podobne znaczenie w całym kręgu kultury zachodniej, jednak należy w tym przypadku uważać na skierowanie we właściwą stronę palców. Ale jeśli na terenie całego dawnego Imperium Brytyjskiego (szczególnie Anglia, Irlandia, Australia, Nowa Zelandia) pokażemy komuś znak Victorii, tyle że obrócony na zewnętrzną stronę, z pewnością go obrazimy. To odpowiednik wyprostowanego środkowego palca w Stanach Zjednoczonych.
   
• Moutza - Czyli szeroko rozpostarte palce dłoni, zazwyczaj ma przekazać słowa ,,uspokój się”. Ale w Grecji już od dawna jest to jeden z najbardziej obraźliwych znaków. Mówi rozmówcy dosłownie ,,zjedz moje fekalia”. Natomiast w krajach arabskich, m. in. w Libanie jest to komunikat oznaczający „nie”, dlatego można nim zbywać natrętnych sprzedawców.
   
• Z kolei kółko z kciuka i palca wskazującego, które u nas ma komunikować o tym, że coś jest dobre, wysokiej jakości w Brazylii, Grecji, Hiszpanii, Turcji i w Niemczech uchodzi za odwzorowanie odbytu i jest sugestią, że odbiorca ma skłonności homoseksualne. Natomiast we Francji i w Belgii gest ten znaczy tyle co zero, nic, więc ewentualna pochwała dań w tych krajach nie zostanie zrozumiana, a wręcz przeciwnie.
   
• Wyciągnięcie palca wskazującego w celu przywołania kogoś jest następnym ryzykownym gestem w wielu miejscach. W Azji w ten sposób wabi się wyłącznie psy, a na Filipinach za jego użycie w stosunku do człowieka grozi kara więzienia i złamania tego palca. Z kolei w krajach Ameryki Łacińskiej, w Australii i Indonezji w ten sposób przywołuje się prostytutki, więc jest to szczególnie obraźliwy gest w stosunku do kobiet.
   
• „Rogi”, które u nas są popularnym gestem podczas rockowych koncertów i oznaczają dobrą zabawę, w krajach Europy Południowej oznaczają mężczyznę zdradzanego przez żonę, czyli znanego nam „rogacza”, dlatego można tym gestem, nawet podczas dobrej zabawy, doprowadzić do furii każdego południowego macho. Natomiast nie powinno nas niepokoić, kiedy ktoś pokaże nam ten gest w kręgu kultury buddyjskiej i hinduskiej, ponieważ ma on tam na celu odstraszyć złą moc i negatywne emocje.

Jak widać gesty mogą równie skutecznie zbliżać ludzi, jak i doprowadzać do przykrych nieporozumień. Uważajmy zatem, aby za granica używać ich z głową :)

47/2012

Ciekawostki ze świata - o prezydentach USA

Republikanie lepsi od Demokratów - W dotychczasowej historii Amerykanie najchętniej wybierali prezydentów z partii republikańskiej (18 razy), 14 razy powierzono urząd członkowi partii demokratycznej. Tylko jeden prezydent, George Washington, nie należał do żadnej partii, a zaledwie czterech pochodziło z partii wigów.

Dlaczego wybory są we wtorek? - Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych odbywają się zawsze w pierwszy wtorek po pierwszym poniedziałku listopada. Początkowo elekcję zaplanowano na listopad ze względu na to, że Kongres rozpoczynał obrady w grudniu, więc potrzebny był czas na przeliczenie głosów, jednak dokładne daty były zależne od stanu. Pierwszy wtorek listopada został oficjalnym dniem wyborów prezydenckich dopiero w 1845 r. Dlaczego wtorek? Ze względu na kwestie religijne nie zdecydowano się na przeprowadzanie wyborów w niedzielę, natomiast poniedziałek pozostawiono obywatelom jako czas na dotarcie do miejsc głosowania. Z kolei pierwszy dzień listopada został wykluczony z powodu odbywającego się Dnia Wszystkich Świętych.

Kontrowersyjny system wyborczy - Skomplikowany system wyborczy w USA sprawia, że kandydat, który uzyska największą liczbę głosów w wyborach powszechnych, nie musi być wybrany na prezydenta. W historii Stanów Zjednoczonych taka sytuacja miała miejsce cztery razy, a w dwóch wypadkach była wyjątkowo spektakularna. Benjamin Harrison w 1889 r. otrzymał 100 000 mniej głosów w wyborach powszechnych niż jego kontrkandydat, ale zdobył więcej głosów elektorskich. George Walker Bush uzyskał ok. pół miliona głosów wyborców mniej niż jego rywal, Al Gore, ale więcej głosów elektorskich. Urząd objął po decyzji Federalnego Sądu Najwyższego. Po dokładnym przeliczeniu głosów okazało się, że powinien przegrać...

Prezydent ma swoje święto - Od połowy lat 70' obchodzi się w USA dzień prezydenta. Święto nie ma stałej daty, odbywa się w trzeci poniedziałek lutego. Dzień ma być hołdem złożonym George'owi Washingtonowi i Abrahamowi Lincolnowi.

Najkrócej urzędujący prezydent - Najkrócej urzędował William Henry Harrison, który był prezydentem zaledwie przez miesiąc. Zmarł na zapalenie płuc. Niewiele dłużej, siedem miesięcy, zajmował najwyższe stanowisko James A. Garfield, który zginął postrzelony przez adwokata. Absolutny rekord należy jednak do Davida Rice Atchisona, przewodniczącego senatu, który na jeden dzień został tymczasowym prezydentem. Stało się tak dlatego, że James Polk i wiceprezydent George Dallas zakończyli swoją kadencję 4 marca 1849 w sobotę, a nowo wybrany Zachary Taylor odmówił złożenia przysięgi w niedzielę. W tej sytuacji obowiązki prezydenta powierzono Atchisonowi. Pytany później, co robił jako prezydent, odpowiedział: "Poszedłem do łóżka. Dwie czy trzy poprzednie noce zajęła mi praca w senacie, więc większość niedzieli przespałem"

Najdłużej urzędujący prezydent - Najdłużej urzędującym prezydentem był Franklin Delano Roosvelt, który został wybrany na cztery kadencje. Było to możliwe, ponieważ poprawkę ograniczającą liczbę możliwych kadencji do dwóch uchwalono dopiero w 1951 r., już po jego śmierci. Roosvelt pełnił urząd prezydenta przez 12 lat.

Zamordowani prezydenci USA - Historia prezydentów Stanów Zjednoczonych to także historia morderstw. Pierwszego zamachu dokonał aktor John Wilkes Booth. W czasie sztuki wkradł się do loży prezydenckiej i zastrzelił Abrahama Lincolna. Od kul zginęli również James A. Garfield i William McKinley. Sprawca najsłynniejszego zabójstwa wciąż nie jest znany. 22 listopada 1963 r. zastrzelił Johna F. Kennedy'ego, rozpoczynając tym samym falę domysłów na temat prywatnego życia i kontaktów zmarłego prezydenta.

Największe afery Białego Domu - Watergate - największa afera polityczna w historii Stanów Zjednoczonych. W jej wyniku prezydent Richard Nixon ustąpił ze stanowiska. Skandal wyszedł na 1972 r. Dziennikarz "Washington Post" odkrył, że włamywacze, którzy zostali przyłapani w sztabie partii demokratycznej, współpracowali administracją Nixona, a sam Nixon wygrał wybory dzięki zdobytym niezgodnie z prawem informacjom. Zippergate - najgłośniejszy romans ostatnich lat. Prezydent Bill Clinton o mało nie przypłacił utratą stanowiska za sprawą intymnych spotkań ze stażystką Moniką Lewinski.

Prezydent, syn prezydenta - Dwa razy najwyższe stanowisko objął syn byłego prezydenta. Po raz pierwszy zdarzyło się to w 1825 r., gdy prezydentem został John Quincy Adams, syn Johna Adamsa. Historia powtórzyła się w 2001 r, kiedy stanowisko otrzymał George Walker Bush, syn Georga Busha.

Prezydent bez wyborów - Gerald Ford jako jedyny nigdy nie wygrał wyborów i pełnił urząd wiceprezydenta i prezydenta z nominacji. Pierwsze stanowisko objął po wiceprezydencie Spiro T. Agnew, który ustąpił w wyniku skandalu łapówkowego. Prezydentem został po ustąpieniu Richarda Nixona.

Najmłodszy, najstarszy - Najmłodszym prezydentem w historii Stanów Zjednoczonych był Theodore Roosvelt, który objął urząd mając niecałe 43 lata. Najstarszym w momencie wyboru prezydentem był Ronald Reagan. Pierwszą kadencję objął mając 70 lat, drugi raz został wybrany będąc 74-latkiem.

Wiwat kawalerski stan - Wśród prezydentów USA znalazł się także zwolennik stanu wolnego. James Buchanan, prezydent w latach 1857-1861, został odrzucony przez narzeczoną i nigdy się nie ożenił, a obowiązki pierwszej damy powierzył swojej siostrzenicy, Harriet Lane.

Prezydent też człowiek...
...i miewa życie prywatne. Trzech prezydentów miało nieślubne dzieci, a aż siedmiu głośne romanse.
Nieślubne dzieci mieli: Thomas Jefferson, Grover Cleveland, Warren Harding. Romansowali: Thomas Jefferson, James Garfield, Warren Harding, Franklin Roosevelt, John Kennedy, Lyndon Johnson, Bill Clinton
46/2012

Ciekawostki ze świata - najciekawsze mosty na świecie

Kiedyś, kiedy człowiek chciał się przeprawić przez rzekę, musiał ją przepłynąć. W końcu poszedł po rozum do głowy, i tak zaczęły powstawać proste, brzydkie konstrukcje – mosty z desek powiązanych liną. Wieki później tworzenie mostów to rozbudowana dziedzina, łącząca w sobie naukę i sztukę piękną. Niektóre ze współczesnych mostów przypominają dzieła sztuki albo konstrukcje rodem z filmów science-fiction.

W tym tygodniu przedstawiamy kilka ciekawych mostów z różnych zakątków świata:

Golden Gate - To jedna z największych atrakcji San Francisco. Otwarto go w 1937 r. Most łączy San Francisco z hrabstwem Martin. Długość mostu to 2,8 kilometra, a cała konstrukcja jest tak potężna, że mogą pod nią przepływać nawet statki oceaniczne. Dramatyczną ciekawostką jest fakt, że to właśnie Golden Gate jest miejscem, w którym popełnianych jest najwięcej samobójstw na świecie.
 
Most Khaju - Uważany za najładniejszy most w Iranie. Aby go zobaczyć, trzeba wybrać się do miejscowości Isfahan w centralnej części kraju. Khaju nie jest co prawda specjalnie duży, ale i tak należy do ulubionych miejsc wśród spacerowiczów, zwłaszcza zakochanych. Po zmroku wygląda rzeczywiście pięknie. Most powstał w XVII wieku.
 
Pont du Gard - To przepiękny, starożytny zabytek. Na moście zachowała się nawet inskrypcja z 19 roku p.n.e. Spoglądając na budowlę nie sposób nie docenić mistrzostwa starożytnych rzymskich architektów. Most sięga niemal 50 metrów, a spore wrażenie robią również trzy poziomy arkad. Od 1985 r. jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.
 
Tower Bridge - Jedna z głównych atrakcji Londynu. Charakterystycznym elementem mostu są dwie wieże, połączone kładkami dla pieszych wznoszącymi się 34 metry nad jezdnią. Tower Bridge sam w sobie jest niezwykle atrakcyjny, a dodatkowe wrażenia zapewnia widok, jaki się z niego rozciąga – widać stąd m.in. London Eye, przepiękne zwłaszcza w nocy.
 
Akashi Kaikyo - To najdłuższy most wiszący na świecie – jego całkowita długość wynosi 3911 metrów. Zwany jest również Mostem Perłowym, łączy Kobe, wyspę Honsiu i wyspę Awaji. Na wysokość 47 metrów nad jezdnią znajduje się taras widokowy, na który można wjechać windą. W Muzeum Nauki w Kobe można natomiast obejrzeć specjalną wystawę poświęconą Akashi Kaikyo.
 
Brooklyn Bridge - To nie tylko most, to wręcz ikona popkultury. Pojawia się nie tylko w wielu filmach, ale również w piosenkach czy wierszach. Nowojorski Brooklyn Bridge należy do grona najstarszych mostów wiszących na świecie.
 
Wodny Most w Magdeburgu - Ten most to niespotykana ciekawostka. Ma 918 metrów długości... To niby niewiele, ale z drugiej strony nie jest to zwykły most: nie jeżdżą po nim samochody, tylko przepływają statki. Łączy dwa kanały: Elbe-Havel Canal i Mittellandkanal.
 
Storseisundet - Nazywany także "Mostem do nikąd" jest najdłuższym mostem na Drodze Atlantyckiej. Co ciekawe, w zależności od tego, z której strony się na niego patrzy wygląda inaczej. W rzeczywistości ma jednak kształt łuku.



45/2012

O polskich przysłowiach o pogodzie

Czy wiecie, że możecie sprawdzić pogodę na przyszły rok… korzystając z mądrości ludowych przysłów? W Polsce wierzenia ludowe dotyczące pogody i pór roku, oparte często o wiedzy wynikającej z doświadczenia, zachowały się w wielu porzekadłach. Przysłowia ludowe dotyczące pogody i pór roku wiążą się głównie z osobami świętych, którzy tego dnia obchodzą swój dzień. Święci w przysłowiach funkcjonują jako symbole określonego czasu i ważnych dla zbiorowości wydarzeń, takich jak zbieranie plonów, święta kościelne, nadejście wiosny itd. Nie tylko pogoda była wyrokowana na podstawie świąt i ważnych, kalendarzowych dat. Czas taki jak np. adwent sam w sobie miał moc „sprawczą”. Kto urodził się, flirtował lub pracował w danym miesiącu, ten mógł spodziewać się określonych rezultatów w przyszłości…

Mam nadzieję, że znajdziecie tutaj coś dla siebie, że odkryjecie jakieś przysłowie którego jeszcze nie znaliście:

Święci

• Jak święta Agnieszka wypuści śnieg z mieszka, to go nie powstrzyma ani do Franciszka.
• Na świętego Albina rzadka u ludzi mina, bo post się zaczyna.
• Od świętej Anki zimne poranki.
• Szczęśliwy, kto na świętą Annę upatrzy sobie pannę.
• Niech każdy pamięta, jaka jest Barbara, takie są i święta.
• W dzień świętego Bartłomieja mroźnej zimy jest nadzieja.
• Na świętego Grzegorza idą rzeki do morza.
• Na świętą Katarzynę bierz swoją pod pierzynę.
• Młoda jak jagoda po świętym Marcinie.
• Takaś biała jak noc świętego Marcina.

Pory roku

• Srają muchy, będzie wiosna, będzie szybko trawa rosła.
• Wiosna to panna, lato matka, jesień wdowa, zima macocha.
• Jaka zima, takie lato.
• Zima starym dokucza, a młodych naucza.
• Zimę uśmierza wiosna, wiosnę lato zniszczy.

Miesiące

• Czego nie dokaże marzec, dokaże kwiecień.
• Nie ma w marcu wody, nie ma w kwietniu trawy.
• W marcu jak w garncu.
• Bywa i śnieg w maju.
• Zmienił się maj w marzec.
• Kto się akurat w maju urodzi, temu zwykle dobrze się powodzi.
• Ślub majowy – grób gotowy.
• Czerwiec mokry, zimny maj, gospodarzom pewny raj.
• Czerwiec się czerwieni, będzie dość w kieszeni.
• Jak w czerwcu pogoda służy, rolnik tylko oczy mruży.
• W czerwcu się pokaże, co nam Bóg da w darze.

43/2012

Ciekawostki ze świata

W tym tygodniu przygotowaliśmy dla was zestaw pytań dotyczących różnych ciekawostek z całego świata. Czy znacie odpowiedzi na nie?

Z ilu cegieł zbudowano Wielki Mur Chiński?Nikt tego nie wie na pewno. Mur, mający długość około 6,5 tysiąca kilometrów i szerokość około 9 metrów, wykonano nie tylko z cegieł. Przez kilka wieków rozbudowywali go bowiem i remontowali kolejni cesarze, stosując ubitą ziemię, kamienie i cegły. Oszacowano, że podstawowa część Muru, którego budowę rozpoczęto w III wieku przed naszą erą, zawiera wystarczającą ilość kamienia, by zbudować z niego dwuipółmetrowej wysokości mur otaczający Ziemię. Jest jednak mało prawdopodobne, by ktoś to zrobił, gdyż trzeba było pięciu chińskich dynastii na stworzenie oryginału, pozostającego największą budowlą świata. Widać ją z bliskiej przestrzeni kosmicznej, lecz nie da się dostrzec z Księżyca, gdyż choć jest długa, ma niewielką szerokość. Jest więc zbyt nikła, by można ją było zobaczyć gołym okiem z tak wielkiej odległości.

Czy to prawda, że Statui Wolności nie zbudowano w Ameryce?Tak, to prawda. Posąg, który obecnie jest symbolem wszystkiego, co amerykańskie, został zbudowany we Francji i podarowany Stanom Zjednoczonym dla przypieczętowania przyjaźni między obydwoma krajami po rewolucji amerykańskiej. Statuę wykonano według projektu rzeźbiarza Frederica-Auguste’a Bartholdiego. Pomagał mu Gustave Eiffel, który opracował zagadnienia konstrukcyjne, związane z ustawieniem tak olbrzymiego miedzianego posągu. Eiffel zaprojektował wewnętrzny żelazny pylon, biegnący przez całą wysokość postaci, i jej szkieletową konstrukcję. Problemy z funduszami sprawiły, że dar nie był gotowy na stulecie rewolucji amerykańskiej w 1876 roku. Statua Wolności przybyła do Nowego Jorku dopiero w 1886 roku na pokładzie fregaty „Isere” w 350 kawałkach zapakowanych w 214 skrzyń. Jej wysokość od podstawy po czubek pochodni wyniosła po złożeniu 92,9 metra. Od tego momentu Statua Wolności góruje nad portem w Nowym Jorku.

Jak stary jest język migowy i czy istnieje jakiś język ogólnoświatowy?Przeciwnie niż się powszechnie uważa, język migowy nie jest uniwersalny. Istnieje jego ogólnoświatowa odmiana – Gestuno - lecz nie jest zbyt popularna. Opracowano wiele różnych systemów, a ich różnorodność można porównać z różnorodnością języków mówionych, aż po regionalne dialekty. Nawet w krajach, w których mówi się tym samym językiem – jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania – istnieją różne języki migowe. Najwcześniejszą wzmiankę o komunikowaniu się za pomocą gestów spotykamy w hebrajskim Talmudzie. Jednakże porozumiewanie się w taki sposób przez australijskich Aborygenów i Buszmenów z Kalahari pozwala sądzić, że było znane już w czasach prehistorycznych. Brytyjski język migowy jest w użyciu od setek lat. Pierwszą broszurę na ten temat wydał w 1644 roku John Bulwer.

Dlaczego, choć w Wielkiej Brytanii jeździ się lewą stroną, na schodach ruchomych w metrze staje się po prawej?Nie ma co do tego pewności, lecz z wyjaśnień London Transport Museum wynikałoby, że przyczyną jest konstrukcja pierwszych eskalatorów, na które wchodziło się z lewej strony. Po postawieniu prawej stopy, naturalne było przejście na prawą stronę schodów. Zasada „trzymamy się prawej”, wprowadzona w londyńskim metrze, pozwala na pozostawienie po lewej stronie schodów szybkiej „ścieżki” dla tych, którzy się śpieszą. Jednakże, tak naprawdę to nie wolno ani iść, ani tym bardziej biec po ruchomych schodach, gdyż to może spowodować wypadek. W rzeczywistości ponad jedna piąta wypadków w metrze, wymagających leczenia szpitalnego, wydarza się na ruchomych schodach lub w windach.

Jaka miejscowość na Ziemi ma najdłuższą nazwę?No cóż, wierzcie lub nie, ale nie owo walijskie Llanfairpwll-gwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch grożące połamaniem języka. Ze swoimi 58 literami plasuje się dopiero na trzecim miejscu po Bangkoku.
Oficjalna nazwa stolicy Tajlandii brzmi wprawdzie Kerug-tep Mahanakhan. Jednakże jest to znacznie skrócona wersja starszej nazwy – Krungthep Mahanakhon Amornratanakosin mahinthara Ayutthaya Mahadilok Phopnoppharat Ratchatha-ni Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amornphiman Awatanasathit Sakkathathiya Witsanukamprasit – która ma aż 172 litery. Najkrótsze nazwy świata mają po jednej literze: Y (wymawia się I) we Francji oraz A w Norwegii. Także owo straszliwe Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogo-gogoch skrócono obecnie do zwykłego Llanfair PG. Nazwa tej walijskej wioski w dosłownym tłumaczeniu oznacza: „Kościół św. Marii w kotlinie koło białej leszczyny, niedaleko kotła wodospadu, koło czerwonej jaskini św. Tisilia” – przy 94 literach tej wersji oryginalna nazwa walijska jest niemal karzełkiem.

42/2012

O tłumaczeniu maszynowym

Machine Translation (MT) – tłumaczenie maszynowe (automatyczne, komputerowe) to jeden z kierunków badań w obrębie przetwarzania języka naturalnego, który zajmuje się automatycznym tłumaczeniem tekstu lub mowy z jednego języka na inny. Zastanawiam się czy tłumaczenie maszynowe kiedyś wyprze żywego człowieka? Argumenty są za i przeciw. Kiedyś pewnie tak, jednak ja jestem z zdania, że jeszcze długo maszyna nie zastąpi człowieka w tym zawodzie. Co wy o tym sądzicie?

W tym tygodniu chciałam wam krótko przedstawić rodzaje systemów tłumaczenia maszynowego:

• Tłumaczenie wspomagane maszynowo (ang. Machine Aided Human Translation, MAHT) polega na tym, że całe tłumaczenie jest wykonywane przez człowieka wykorzystującego komputer w celu usprawnienia i przyspieszenia całego procesu. Systemy MAHT zapewniają tłumaczowi narzędzia takie jak słowniki ogólne i terminologii, słowniki wyrazów bliskoznacznych i często używanych zwrotów, funkcje sprawdzania pisowni i gramatyki. W środowisku tłumaczy technologia ta jest powszechnie nazywana CAT (ang. Computer Aided Translation).
   
• Tłumaczenie wspomagane przez człowieka (ang. Human Aided Machine Translation, HAMT)polega na tym, że tekst źródłowy jest modyfikowany przed, w czasie lub po przetłumaczeniu go przez komputer. Przykładem modyfikacji przed może być przygotowanie specjalnej formy dokumentu, która będzie łatwo analizowana przez komputer, albo poprzez umieszczenie w tekście źródłowym dodatkowych informacji ułatwiających analizę. W ten sposób często z powodzeniem tłumaczy się np. instrukcje obsługi na wiele języków.
   
• Tłumaczenie całkowicie maszynowe (ang. Fully Automated Machine Translation, FAMT) polega na tym, że program otrzymuje tekst źródłowy i bez żadnej ingerencji człowieka generuje tekst w języku wynikowym. Zazwyczaj tekst wynikowy jest dość niskiej jakości, jednak wystarczającej do pewnych zastosowań, jak na przykład przeglądanie stron WWW lub czytanie poczty elektronicznej.

Efektywność i poprawność tłumaczeń całkowicie maszynowych jest wciąż niezadowalająca, choć w wielu przypadkach pozwala nam zrozumieć treść. Tłumaczenie maszynowe jest tak trudne, gdyż stanowi twórczy proces i niezbędna podczas tłumaczenia jest nie tylko wiedza lingwistyczna, ale także, wiedza o otaczającym nas świecie, którą posiada każdy tłumacz, a nie posiadają systemy

A oto kilka śmiesznych przykładów nieudanego tłumaczenia maszynowego:

Original	Tłumaczenie
The spirit is strong but the flesh is weak.	Wódka jest mocna, ale mieso jest zepsute
Dziękuję z góry.	Thank you from the mountain.
He took it out.	On pociągnał to, ujawniać że jest się homoseksualistą.
Misiu zaraz Państwu łapkę poda.	The Teddy bear of epidemics will pass a trap to the State.

41/2012