Historia pisanek

Pisanka to ogólna, zwyczajowa nazwa jaja (zwykle kurzego, ale także gęsiego czy kaczego) zdobionego różnymi technikami.

Historia
Najstarsze pisanki pochodzą z terenów sumeryjskiej Mezopotamii. Zwyczaj malowania jajek znany był w czasach cesarstwa rzymskiego. Na ziemiach polskich najstarsze pisanki, pochodzące z końca X wieku, odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych na opolskiej wyspie Ostrówek, gdzie odkryto pozostałości grodu słowiańskiego. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika – łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatnoczerwoną barwę. W procesie chrystianizacji pisankę włączono do elementów symboliki wielkanocnej. Obecnie pisanki wykonuje się przed Wielkanocą. Mają symbolizować rodzącą się do życia przyrodę, a w chrześcijaństwie dodatkowo nadzieję wynikającą z wiary w zmartwychwstanie Chrystusa.
 
Rodzaje pisanek
W zależności od techniki zdobienia, świąteczne jajka mają różne nazwy:
 
Kraszanki (zwane też malowankami lub byczkami) powstają przez gotowanie jajka w wywarze barwnym, dawniej uzyskiwanym wyłącznie ze składników naturalnych. Używano roślin, które pozwalały na uzyskanie różnych kolorów:
- brązowy (rudy): łupiny cebuli
- czarny: kora dębu, olchy lub łupiny orzecha włoskiego
- żółtozłocisty: kora młodej jabłoni lub kwiat nagietka
- fioletowy: płatki kwiatu ciemnej malwy
- zielony: pędy młodego żyta lub listki barwinka
- różowy: sok z buraka

Pisanki mają różnobarwne desenie. Powstają przez rysowanie (dawniej: pisanie) na skorupce gorącym roztopionym woskiem, a następnie zanurzenie jajka w barwniku. Jako narzędzi do pisania używano szpilek, igieł, kozików, szydeł, słomek i drewienek. Pisanki wykonywane w regionie Białegostoku wykonywane były albo bez narzędzi, poprzez nakrapianie wosku na jaja albo poprzez nanoszenie prostych elementów graficznych rozgrzanym końcem świecy. Zdarzały się też przypadki używania narzędzi takich jak słomki, patyki, czy dętki z opon rowerowych.
 
Oklejanki (naklejanki) są przyozdobione sitowiem, płatkami bzu, skrawkami kolorowego, błyszczącego papieru, tkaniny itp.

Nalepianki – popularne zwłaszcza w dawnym województwie krakowskim i w okolicach Łowicza. Powstaje przez ozdabianie skorupki jajka różnobarwnymi wycinankami z papieru.

Znane są jeszcze rysowanki, skrobanki i drapanki.

Tradycje z wykorzystaniem pisanek
Dawniej zdobieniem jaj zajmowały się wyłącznie kobiety, mężczyźnie wówczas nie wolno było wchodzić do izby. Jeśliby się tak zdarzyło, odczyniano urok, który intruz mógł rzucić na pisanki. Początkowo Kościół zabraniał jedzenia jajek w czasie Wielkanocy. Zakaz został cofnięty w XII wieku, konieczne jednak było odmówienie przed posiłkiem specjalnej modlitwy. Wynikało to z dążenia do rozdzielenia tradycji Kościoła od obrzędowości pogańskiego święta związanego z kultem zmarłych, w których jajko – początek nowego życia – odgrywało ważną rolę. W latach 80. XX wieku w rejonie uroczyska Piatienka w pobliżu wsi Folwarki Tylwickie zaobserwowano jeszcze zwyczaj składania pisanek w okresie wiosennym na grobach przez ludność wyznania prawosławnego.
 
Z tradycyjnych rosyjskich pisanek wywodzą się słynne jajka wielkanocne wykonywane w końcu XIX w.przez petersburskiego jubilera Petera Carla Fabergé. Jajka wykonywane z kamieni półszlachetnych, łączonymi z metalami szlachetnymi, zdobione technikami jubilerskimi były wykonywane początkowo wyłącznie dla rodziny cesarskiej. Później wykonywano je również dla innych dostojników, a także powstawały imitacje, wykonywane przez inne firmy.
 
Innymi znanymi dziełami sztuki rosyjskiej wywodzącymi się z ludowych pisanek, są jajka, lub częściej ich drewniane imitacje, pokryte czarną laką i zdobione miniaturowym malarstwem temperowym. Tak zdobione jajka wykonywano początkowo w Paliechu, miejscowości o starych tradycjach pisania ikon, obecnie wzorują się na nich twórcy ludowi i profesjonalni artyści z różnych regionów.
 
Obecnie uroczyste śniadanie w niedzielę wielkanocną poprzedza dzielenie się poświęconym jajkiem. Podobnie jak bożonarodzeniowy zwyczaj łamania się opłatkiem, jest wyrazem przyjaźni.
 
Muzeum poświęcone wyłącznie pisankom istnieje w Kołomyi. W 2004 w Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu otwarto stałą ekspozycję ponad 1000 pisanek pochodzących z prywatnej donacji.

Dowcipy językowy

Żarty oparte na zasadzie zbieżności brzemienia dwóch wyrazów lub dwuznaczności danego wyrazu:

a) "Nie dostaniesz ani kropelki - Ania Kropelka" - zastosowanie kalamburu: wyrażenie "ani kropelki" w znaczeniu "nic" oraz imienia i nazwiska "Ania Kropelka".

b) "Białowieska się puszcza" - nawiązanie do nazwy obszaru geograficznego - Puszcza Białowieska, nazwiska "Białowieska" i czasownika "puszczać się", czyli prowadzić rozwiązłe życie.

c) "Krecik - czołowy działacz podziemia" - Krecik większości osób kojarzy się z bohaterem popularnej dziecięcej dobranocki. Z kolei wyraz "podziemie" jest wieloznaczny. Dosłownie oznacza część budynku znajdującą się pod ziemią, a w przenośni "tajną i nielegalną organizację polityczną", które tworzono np. w czasach PRL. Zestawienie to jest humorystyczne ze względu na powiązanie zabawnego Krecika z tajną organizacją polityczną, w której na dodatek jest czołowym członkiem.

d) "Nie bądź żyła, bądź tętnica" - dwuznaczność wyrazu "żyła". Dosłownie oznacza on "naczynie krwionośne, które doprowadza krew z narządów ciała do serca", a przenośnie w gwarze młodzieżowej w ten sposób określa się osobę skąpą.

e) "Gosposia na gwałt potrzeba" - dwuznaczność wyrażenia "na gwałt": dosłownie oznacza "zmuszenie siłą kobiety do odbycia stosunku płciowego", a w przenośni: "natychmiast, jak najszybciej".

f) "Wykształcenie nie piwo, nie musi być pełne" - wyraz "pełne" określa cechę piwa i poziom wykształcenia.

g) "Czapka nie Witka. No to czyja? - żart językowy z określeniem "czapka niewidka".

h) "Liczy się tylko liczydło".

i) "LOVE - Liga Obrony Vróbelka Elemelka".

j) "Komar jest ssakiem".

k) "Nie szczypta soli. Szczypta kelnerki" - dwuznaczność słowa "szczypta".

l) "Śruba i okręt to śrubokręt".

ł) "Miłość jest jak żmija. Męczy, dusi i zabija".

m) "Nie tolerujemy nietolerancji".

n) "Idzie mi o to, o co mi szło".

o) "Zabrania się zabraniać".

p) "Życie jest za ciężkie, żeby przykładać do niego wagę".

q) "Mam kota na punkcie psa".

r) "Tylko w dżemie siła drzemie".

Żarty polegające na zestawieniu wyrazów wieloznacznych, których niektóre znaczenia wchodzą ze sobą w relacje synonimii.

a) "Lepiej być w kropce niż w martwym punkcie".

b) "Lepiej być bez grosza niż bez pieniędzy".

c) "Proszę o kontakt. Wtyczka".

d) "Wolę być łysy niż nie mieć włosów".

Żarty powstałe w wyniku zestawiania ze sobą wyrazów o przeciwstawnym znaczeniu, czyli antonimów:

a) "Masz tylko jedną wadę - nie masz zalet".

b) "Każdy człowiek zachowuje się sztucznie. Jest to zupełnie naturalne".

c) "Ciężko jest lekko żyć".

d) "Lepiej mieć dużo, niż wcale".

Parodia i przekształcanie przysłów i porzekadeł ludowych oraz wszelkiego rodzaju haseł:

a) "Gdzie dwóch się bije, tam dentysta korzysta".

b) "Polska dla Polaków, ziemia dla ziemniaków, a księżyc dla księży".

c) "Kto rano wstaje, ten jest niewyspany".

d) "Dopóty dzban wodę nosi, dopóki nie założą rurociągu".

e) "Jak sobie pościelisz, to mnie zawołaj".

f) "Baba z wozu, konie w śmiech".

g) "Co masz zrobić dzisiaj - zrób pojutrze, będziesz miał dwa dni wolnego".

h) "Każdy kij ma dwa końce, tylko proca - ma trzy".

i) "Kto wcześnie staje, temu się oczy kleją".

j) "Miej serce i patrz w telewizor".

k) "Mowa jest srebrem, a milczenie jest owiec".

l) "Przybyłem, zobaczyłem i oczom nie wierzę".

ł) "Czego Jaś się nie nauczy, z tego go przepytają".

m) "Pij mleko. Nie wysyłaj krów na bezrobocie".

n) "Po burzy słów musi nastąpić deszcze rozwiązań".

Żarty polegające na zastępowaniu części słów cyframi:

a) "100lec".

b) "3mać E2rda!".

c) "3maj się".

Czym różni się brytyjski angielski od amerykańskiego?

(AmE) Amerykański i (BrE) brytyjski angielski to dwie najpopularniejsze odmiany tego języka.  Amerykańskiej używa się w Stanach Zjednoczonych,  a brytyjska z kolei używana jest w Wielkiej Brytanii. Każda z nich ma swe charakterystyczne cechy.
Pierwszą główną różnicą między amerykańskim i brytyjskim angielskim jest wymowa, a pozostałe to słownictwo, pisownia, oraz gramatyka.

WYMOWA
Najbardziej słyszalną różnicę w akcencie amerykańskim stanowi dźwięk “r”, który w takich słowach jak ‘more‘, ‘store‘, ‘never‘ jest bardzo wyrazisty. Wypowiadając te słowa po amerykańsku podwijamy język, co sprawia iż “r” jest mocniejsze niż w brytyjskim, gdzie po samogłosce nie słychać go wcale.

Bardziej wprawne ucho wychwyci różnice w innych dźwiękach, szczególnie w samogłoskach zapisywanych literami o i a, spółgłosce t,  jak też w intonacji i akcencie wyrazowym. Poszczególne słowa miewają również zupełnie odmienną wymowę (np. potato, vitamin, schedule, lub vase).

SŁOWNICTWO
Jeśli chodzi różnice w słownictwie, to jest to kwestia zarówno doboru, jak i pisowni.
Dążąc do uproszczenia ortografii, Amerykanie pozbyli  się niektórych zbędnych liter.

Przykłady:
z -ll- zrobiło się pojedyncze -l-
BrE – jewellery;   AmE: jewelery;
BrE – marvellous;  AmE: marvelous;

Brytyjske -ou- zamieniane jest na -o-
BrE – favourite, honour, colourful –> AmE: favorite, honor, colorful

W wielu przypadkach aby wyrazić dane znaczenie użytkownik AmE użyje innego słowa niż mówiący brytyjskim angielskim. Oto kilka przykładów:



GRAMATYKA
Przez lata Amerykanie wypracowali pewną ilość uproszczeń językowych, aby usprawnić komunikację. Wpłynęło to pozytywnie na uczących się języka, którzy również korzystają na tym liberalnym podejściu. Różnice gramatyczne pomiędzy amerykańskim i brytyjskim angielskim nie są jednak generalnie zbyt duże i nie powodują trudności uczącym się którejkolwiek z tych odmian języka angielskiego.

Na przykład niektóre czasowniki, które odmieniają się nieregularnie po brytyjsku, w amerykańskim angielskim mają odmianę regularną:

czasownik BrE        AmE
burn       burnt       burned
dream   dreamt     dreamed
learn      learnt       learned
smell      smelt        smelled
spill        spilt           spilled
spoil       spoilt        spoiled

Will w czasie przyszłym (zamiast brytyjskiego shall dla 1. osoby) jest zasługą takich amerykańskich zmian.
Amerykańską formą jest też Do/Does w pytaniach z have, jak w “Do you have a house?” (amerykańska wersja) zamiast “Have you (got) a house?“ (brytyjska wersja).

Żadna z tych odmian języka nie jest ani lepsza, ani gorsza. Głównym celem uczenia się języka angielskiego jest skuteczna komunikacja oraz rozumienie osób mówiących po angielsku. Opanowanie dowolnej z tych odmian takie możliwości daje. Uczący się języka angielskiego mogą często sami dokonać wyboru między odmianą, która bardziej im odpowiada / bardziej im się podoba, jeśli nie zostanie im któraś narzucona. Ważnym jest, aby skupić na jednej odmianie i uczyć się jej konswkwentnie, co znacznie ułatwi proces uczenia

Języki afrykańskie

Afrykańskie języki, to pojęcie czysto geograficzne, ponieważ ich klasyfikacja genetyczna napotyka ogromne trudności.
Szacunkowo określa się liczbę typologicznie zróżnicowanych języków afrykańskich na 1000-1500, dzieląc je na dwa zespoły: języki chamito-semickie, występujące w Afryce Północnej i Etiopii (około 57), oraz języki ludności murzyńskiej, zamieszkującej pozostałe terytorium (około 1000), dzielące się na odrębne rodziny i grupy językowe:

a) języki Sudanu i Gwinei (około 440 różnych grup językowych na tym obszarze),

b) języki bantu (około 600), rozpowszechnione w środkowej i południowej Afryce, bardzo zbliżone pod względem słownictwa i budowy gramatycznej, stanowią część rodziny języków bantuidalnych,

c) języki khoisan, tzw. paleoafrykańskie (około 65), obejmujące języki buszmeńskie i hotentockie, występujące głównie w Afryce Południowej i Zachodniej (pustynie Namib i Kalahari), stanowiące najstarszą warstwę lingwistyczną w Afryce Południowej, mające wiele wspólnych cech w fonetyce, budowie gramatycznej i słownictwie, charakteryzujące się specyficznymi mlaskami i tonami semantycznymi, pełniącymi funkcje dystynktywne (wyróżniające).

Odrębny status genealogiczny mają: język malgaski, należący do rodziny języków austronezyjskich, języki kreolskie, powstałe w wyniku kontaktów języków afrykańskich z europejskimi, oraz język afrikaans.

Spośród języków afrykańskich najbardziej rozpowszechnione są:
- w Afryce Północnej - arabski (około 150 mln mówiących),
- w Afryce Północno-Wschodniej - amharski (ponad 15 mln),
- oromo (ponad 10 mln) i somali (około 6,3 mln),
- w Afryce Wschodniej - suahili (35-50 mln), rwanda (10 mln) i szona (około 7,6 mln),
- w Afryce Zachodniej - hausa (25-40 mln), joruba (20 mln), ibo (16 mln), fulani (8 mln) i mandingo (6-7 mln),
- w Afryce Środkowej - kongo (7,6 mln) i lingala (ponad 5 mln),
- w Afryce Południowej - zulu (6,3 mln) i khosa (około 4 mln).

Rozdrobnieniu językowemu towarzyszy zjawisko wehikularności niektórych języków (pidżynowe języki), używanej do porozumiewania się międzyetnicznego w skali większych regionów.

W niektórych krajach afrykańskich języki rodzime zostały podniesione do rangi urzędowych, z jednoczesnym powszechnym stosowaniem w tych funkcjach języka angielskiego, francuskiego, portugalskiego lub hiszpańskiego.

Dwujęzyczność dzieci - prezent od rodziców

Ogromna jest grupa Polaków, która wyemigrowała z ojczyzny i osiedliła się na stałe lub na czas nieokreślony w innych krajach. Nie jest też rzadkim zjawiskiem, że Polacy, ci na emigracji, zawiązują stałe związki, biorą ślub, tworzą rodziny, w których rodzą się dzieci.

Dzieci te mają cudowną możliwość dorastania w otoczeniu dwóch kultur – tej, w której się urodziły i w której żyją na co dzień, jak i tej, którą otrzymują “w spadku” po polskich przodkach (polskiej mamie lub tacie, albo obojgu polskich rodziców) i którą „w oryginale” mają okazję poznać jedynie podczas wakacyjnych czy świątecznych wyjazdów do Polski.

Wielokulturowość wzbogaca, poszerza horyzonty, w dosłownym znaczeniu „otwiera oczy na świat”. Dwujęzyczność takich dzieci to jeszcze jedna cudowna konsekwencja tego, że żyją w wielokulturowości. Mając możliwość słyszenia i obcowania jednocześnie z dwoma językami – przyswajają je w jednakowy sposób. Umysł dziecka jest otwarty i chłonny niczym gąbka – nauka dwóch lub większej ilości języków nie sprawia im żadnej trudności i co ważne uczą się ich bez obcych akcentów, w sposób perfekcyjny. Nauka przychodzi im w naturalny sposób i jakby mimochodem.  Tak, jak dziecko mieszkające w kraju przodków uczy się ich języka, tak samo dziecko mieszkające w nowym kraju, przyswaja równocześnie dwa języki – język kraju w jakim mieszka i język przodków.

Aby dziecko mogło stać się dwujęzyczne w naturalny sposób muszą być jednak spełnione pewne warunki. Różnią się one w zależności od tego, czy oboje, czy tylko jedno z rodziców jest Polakiem.

DZIECI, KTÓRYCH OBOJE RODZICE SĄ POLAKAMI
Dzieci z polskich rodzin, mieszkające poza granicami Polski mają ułatwione zadanie bycia dwujęzycznymi. Język polski słyszą na co dzień w domu rodzinnym, bowiem posługują się nim oboje rodzice. Drugiego języka perfekcyjnie uczą się zazwyczaj po pójściu do przedszkola, w wieku około 3 lat. Przez pierwsze lata życia dominuje język polski, następnie sytuacja się wyrównuje.

UWAGA! Nie należy absolutnie obawiać się, że dziecko nie nauczy się języka kraju w jakim mieszka! Dzieci uczą się błyskawicznie i perfekcyjnie. Lepiej w domu pielęgnować język polski, niż starać „uczyć” dziecko języka obcego, co może mieć taki skutek, że w późniejszym wieku dziecko nie będzie chciało mówić po polsku, bo łatwiej mu będzie wyrażać się w języku „obcym”.
Dzieci takie kreują sobie swoisty podział językowy, wiedzą, że dom to język polski, a to co poza nim to język kraju, w którym żyją.

DZIECI, KTÓRYCH TYLKO JEDNO Z RODZICÓW JEST POLSKIEGO POCHODZENIA
Dzieci te mają utrudnioną sytuację do stania się dwujęzycznym, bowiem języka polskiego mogą nauczyć się tylko od jednego z rodziców. W zdecydowanej większości tym rodzicem jest mama i to stawia jednak naukę języka polskiego w lepszym świetle. Z reguły mama spędza więcej czasu z dziećmi, szczególnie w pierwszych latach ich życia i może wykorzystać ten okres do wpajania języka polskiego. A po drugie jak wyrazić najlepiej uczucia do dziecka, zaśpiewać mu kołysanki czy poczytać bajeczki, jak nie w ojczystym języku?

Nawet znając perfekcyjnie język obcy – ten nasz ojczysty zostanie zawsze na pierwszym miejscu w wyrażaniu uczuć. Bardzo ważne jest więc, aby polski rodzic mówił do dziecka TYLKO w języku polskim, a drugi rodzic w języku kraju, w którym mieszka rodzina. Dla dziecka ważny jest podział: mama to język polski, a tata język włoski (angielski, itp.) i na odwrót.

Dziecko utożsamia jezyk z osobą. Nie wolno więc mieszać ze sobą języków i raz zwracać sie do dziecka w jednym, a za drugim razem w drugim języku. Dzieci szybko orientują się, że mama też zna język włoski (angielski, itp.), a że jest on dla dziecka łatwiejszy do nauczenia z tego względu, że słyszy go wszędzie i na każdym kroku – woli przez zwykłe, ludzkie „pójście na łatwiznę” nim się posługiwać. Należy więc konsekwentnie mówić do dziecka po polsku.

Dzieci dwu lub wielojęzyczne z reguły trochę później od swoich rowieśników zaczynają mówić (nie dotyczy to zwykle dzieci, których oboje rodzice są Polakami). Ale gdy zaczynają mówić dzieje sie to od razu w dwóch językach, na początku mieszając je ze sobą nawet w jednym zdaniu, a czasem nawet tworząc nowe, polskowłoskie słowa. W wieku około 3 lat dziecko zaczyna rozróżniać języki i osoby nimi się posługujące. Po polsku zwraca się do Polaków, po włosku do Włochów.

Nauce polskiego, który bądź co bądź jest na słabszej językowej pozycji może pomóc:
- wakacje u rodziny w Polsce,
- kontakt z Polakami i dziećmi mówiącymi po polsku,
- oglądanie polskiej telewizji, bajek na DVD,
- czytanie po polsku.

Zalety bycia dwujęzycznym:
- łatwiejsza nauka innych języków obcych,
- otwartość,
- tolerancja,
- kreatywność.

Newsletter zima 2010/2011

Nasze biuro w 2010

Miło nam zakomunikować że w 2010, mimo trwającego kryzysu, nasze usługi cieszyły się powodzeniem. Obsłużyliśmy Klientów z bardzo różnych branż, ale przede wszystkim firm międzynarodowych z kapitałem francuskim, zapewniając im usługi tłumaczeń zarówno pisemnych, ustnych jak i przysięgłych.

Nasi tłumacze przepracowali wiele godzin, przekładając rozmowy biznesowe i różne inne. Łącznie przetłumaczyliśmy wiele stron tekstów z dziedzin finansów, prawa, medycyny, ubezpieczeń i marketingu, żeby wymienić tylko najważniejsze. Z naszych usług w 2010 korzystało wiele instytucji, firm i osób prywatnych. Prowadziliśmy projekty dla takich firm jak Polsat, LUX-MED, czy EDF. W ciągu roku podpisaliśmy umowy z kilkoma naszymi Klientami, z którymi już pracowaliśmy od dłuższego czasu, i którzy zdecydowali się korzystać z wielu zalet statusu "Stałego Klienta". Pod koniec roku nasze Biuro stało się członkiem Francuskiej Izby Przemysłowo-Handlowej w Polsce.

Był to dla nas rok wielu nowych doświadczeń. Ale najważniejsze jest to, że mamy świadomość, iż ułatwiamy ludziom różnych narodowości porozumiewanie się ze sobą. Traktujemy to jak nasz maleńki wkład do pełniejszego wzajemnego zrozumienia ludzi na całym świecie.

Z praktyki  tłumacza, czyli jak to wygląda „od kuchni”

Wbrew pozorom tłumacz nie zawsze jest pośrednikiem między dwiema stronami, które się kompletnie nie rozumieją. Bywa tak, że jedna ze stron zna język w jakimś stopniu, ale potrzebuje tłumacza dla lepszego oddania myśli. W takiej sytuacji, poza naturalnym stresem wynikającym z chęci jak najlepszego oddania treści, dochodzi aspekt dodatkowy: korygowanie przez stronę tłumaczoną. Jasne jest, że prawie zawsze tłumacz ma wybór między kilkoma drogami oddania treści w drugim języku.  A tu nagle Klient przerywa myśl i zwraca się do tłumacza, pytając, dlaczego nie powiedział tak, tylko inaczej. Z jednej strony przerywa to płynność tłumaczenia, z drugiej czasami może spowodować utratę zaufania ...

Zupełnie inaczej jest w sytuacji, kiedy żaden ze rozmówców nie zna języka drugiej strony. Dobry tłumacz nie tylko oddaje słowa w sposób mechaniczny, ale wczuwa się w obydwie strony, stara się wyczuć ich psychikę i nierzadko musi poruszać się w subtelnościach tekstu, przekładając nawet gesty i nierzadko ukryte znaczenia. Pamiętam takie wydarzenie ze swojej własnej praktyki - tłumaczyłam tekst, poruszając się równolegle z wypowiedzią rozmówcy. Wypowiadane zdanie rozwijało się w umyśle mówiącego i było na bieżąco tłumaczone. W pewnym momencie Klient zauważył, że zakończyłam zdanie przed nim. Co prawda wtedy zostałam za to pochwalona (czyta Pani moje myśli!), ale mogło też być inaczej. Rolą tłumacza jest zatem nie "wychylać się" w żadną ze stronę, tylko jak najlepiej oddać przekazywane treści.

Osobnym problemem jest tłumaczenie wypowiedzi bogatych w słowa, ale zawierających niewiele treści. Po kilkunastu zdaniach treść sprowadza się właściwie do jednego. Tłumacz ma wtedy dwa wyjścia: albo oddać esencję tekstu, albo "zalać" rozmówcę wieloma słowami . I tu znowu kłania się zaufanie: "jak to, ja tyle mówię, a to sprowadza się w tłumaczeniu do jednego słowa?" Bądź po stronie słuchającej: "Boże co za bełkot!", ( bo zazwyczaj takie wielosłowie oddane w języku obcym nie brzmi najlepiej.)

W praktyce tłumacza ważne jest też ustalenie rytmu tłumaczenia. Czasami ktoś wypowiada po kilka zdań, czekając potem na ich przetłumaczenie. Czasami mówi po jednym zdaniu, a czasami po kilka słów. No i oczywiście najwygodniejsze, ale też najtrudniejsze jest tłumaczenie wypowiedzi na bieżąco. Tu trzeba odpowiednio dobrać głośność wypowiedzi, żeby nie wytworzył się chaos, ale tu już właściwie wchodzimy w zakres tłumaczeń symultanicznych.

Tłumacz Google – pożyteczna usługa

A teraz coś o tłumaczeniu automatycznym. Od pewnego czasu dostępna jest usługa google translate, pozwalająca przetłumaczyć zawartość stron internetowych.

Postanowiliśmy sprawdzić, jak google poradzi sobie z przykładowym tekstem:

„Był piękny pogodny dzień. Chmury tylko trochę przesłaniały słońce. Nasz postój nad rzeką się przedłużał. Nikt nie chciał jechać dalej, czekały na nas bowiem niebezpieczeństwa, a tu nad rzeką błogi spokój rozlewał się jak łagodny ocean.”

Po przetłumaczeniu na angielski i z powrotem na polski otrzymujemy:

„To był piękny słoneczny dzień. Chmury ukryć słońce tylko trochę. Nasz przystanek na rzece wzrasta. Nikt nie chciał iść dalej, czeka na nas ze względu na niebezpieczeństwo, a tu błogi spokój rzeki płynęły jak delikatny ocean.”

Po przetłumaczeniu tego samego tekstu na islandzki, tajski, japoński swahili i z powrotem na polski otrzymujemy:

„Ta niedziela jest piękny dzień. Zachodzi słońce nieco. Nasz przystanek jest długarzeka, że każdy módl się za nami, ponieważ pragnie, aby przejść do bardziej niebezpieczne i pełne Peace River, gdzie wydaje się spokojne morze.”

Wniosek jest prosty. Automatyczne tłumaczenia oddają ogólne treści, jednak wszelkie subtelności językowe znikają. Niemniej jednak tłumacz google może być pożyteczną pomocą w wielu sytuacjach.

Ciekawostki ze świata: o Paryżu

Paryż to jedno z 5 największych miast  Europy, liczbę jego mieszkańców szacuje się na około 11 milionów. Co roku Paryż odwiedza około 30 milionów turystów. Jest to jedno z najbardziej znanych i charakterystycznych miast na kuli ziemskiej. Właściwie każdy ma swoje własne wyobrażenie o tym mieście, bez względu na to, czy udało mu się je odwiedzić czy też nie.

Paryż jest ulubionym miejscem fotografów i filmowców – zrealizowano tutaj miliony sesji zdjęciowych oraz fragmenty przynajmniej kilkuset filmów.  Rokrocznie (od 2001) władze miasta sprowadzają kilka tysięcy ton piasku i tworzą nad Sekwaną kilkukilometrową plażę, by mieszańcom Paryża zapewnić w letnich miesiącach namiastkę wakacyjnego wypoczynku. Paryż jest uważany również za światowe centrum sztuki i dotyczy to zarówno dawnych dziejów, jak i czasów obecnych. Jednym z powodów ogromnego bogactwa zbiorów sztuki jest fakt, że liczne muzea tego miasta często odkupywały prace artystów bezpośrednio od nich lub od ludzi z ich najbliższego otoczenia.

W Paryżu mieści się jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie – Sorbona (powstała z połączenia Uniwersytetu Paryskiego i Uniwersytetu Roberta de Sorbona). Ze względu na oszałamiającą w średniowiecznych realiach liczbę 15-20 tysięcy studentów w Paryżu w XIII wieku dzielnice wokół wyższych szkół rozbrzmiewały jedynym wspólnym językiem ówczesnych żaków – łaciną. Ślad tych czasów zachował się do dziś – okolice Sorbony znajdują się w tzw. Dzielnicy Łacińskiej. Wieża Eiffla od momentu swego powstania z okazji Wystawy Światowej w roku 1889 aż do 1930 roku pozostawała najwyższą konstrukcją architektoniczną na świecie. Wprawdzie początkowe plany zakładały jej rozbiórkę po zakończeniu imprezy, jednak początkowa niechęć paryżan szybko została zastąpiona zachwytem, a w niedługim czasie wieża stała się najbardziej charakterystycznym elementem panoramy stolicy Francji.

Stolica Francji jest miejscem, które odwiedzić powinien każdy - przynajmniej raz w życiu.

Tłumaczenie pisemne a ustne. Różnice i podobieństwa.

Nie ulega wątpliwości, że zarówno translacja ustna jak i pisemna wymaga profesjonalizmu, precyzji i wysokich tłumaczeniowych kwalifikacji.
Niemniej jednak oba rodzaje tłumaczeń zawierają różnego rodzaju rozbieżności jak i wspólne punkty. Oba te terminy są używane w życiu codziennym i to w języku codziennym tkwi etymologia oby tych wyrażeń. Oba typu tłumaczeń mają za zadanie przekazać znaczenie pomiędzy językiem obcym a rodzimym. Jednak wszelkie różnice tkwią w odmiennych sytuacjach komunikacyjnych.

Tłumaczenie ustne wymaga elastycznej znajomości języka obcego, może mieć ono charakter tłumaczenia kabinowego, podczas którego tłumacz siedzi w specjalnej kabinie i tłumaczy to, co mówi ważna persona, natomiast tłumaczenie konsekutywne prowadzone jest na bieżąco, najczęściej pośród członków spotkania, sympozjum, konferencji. Wymaga dostosowania swojego tempa do wypowiedzi zgromadzonych jak i sytuacji, jej powagi, bądź też nieoficjalności. Tłumaczenie ustne najczęściej ma charakter mniej formalny niż ma to miejsce w przypadku tłumaczenia pisemnego, jednak jego trudność polega na tym, by w sposób umiejętny, wyraźny, profesjonalny i rzetelny przełożyć w formie ustnej, tu i teraz istotne informacje z języka obcego.

Tłumaczenia pisemne posiada inny typ trudności. Pozbawione jest jednak pewnej presji otoczenia, w związku z tym wydaje się mniej stresujące. Ten typ tłumaczeń w wielu przypadkach posiada ścisły, formalny charakter. Jest rozciągnięte w czasie, może być wynikiem czerpania wiedzy ze źródeł, tym samym jest bardziej precyzyjne i dokładne. Takiemu tłumaczeniu łatwej jest zarzucić wady.

Niemniej jednak oba typy tłumaczeń są sztuką najwyższych lotów. Wymagają osobistych predyspozycji tłumacza. Dlatego osoba przeprowadzająca translację ustną musi posiadać większą błyskotliwość i umiejętność radzenia sobie w sytuacjach stresogennych, natomiast tłumacz pisemny powinien charakteryzować się stoickim spokojem i niezłomną precyzją, której owocem jest profesjonalnie przetłumaczony tekst.