Ciekawostki ze świata - o język angielski

Język angielski należy do rodziny języków zachodniogermańskich, jego najbliżsi „krewni” to niemiecki i holenderski. Powstał jako mieszanka dialektów używanych przez Celtów i napływowe plemiona Anglów i Sasów. Możemy wyróżnić trzy etapy rozwoju języka angielskiego: staroangielski (V-XII wiek), średnioangielski (XI-XV wiek) i nowoangielski (od wieku XV). Język nowoangielski przeżywał swój rozkwit w okresie od wieku XV do XVII, w tym również za sprawą Williama Shakespeare’a, którego dzieła pełne są neologizmów w późniejszym okresie na stałe wcielonych do angielszczyzny.
Dziś zdradzamy największe ciekawostki języka angielskiego. Czy wiecie, że:

•  Angielski jest językiem ojczystym około 500 milionów ludzi. Dla dalszych 300 milionów stanowi on drugi język używany regularnie. Szacuje się, że półtora miliarda ludzi (blisko jedna czwarta populacji Ziemi) opanowała bądź uczy się i używa tego języka jako języka obcego.
   
• Język angielski ma status języka oficjalnego w 56 krajach świata.
   
• Największa liczba osób posługujących się językiem angielskim jako ojczystym mieszka w Stanach Zjednoczonych.
   
• Angielski jest jednym z najbogatszych języków na świecie: jego słownik obejmuje ponad 600 tysięcy wyrazów. W słowniku wydawnictwa Oxford („Oxford English Dictionary”) znajduje się około 300 tysięcy haseł, ale wiele słów technicznych i naukowych tam nie figuruje.
   
• Wyedukowany użytkownik angielskiego używa około 5 tys. słów w mowie i około 10 tys. w piśmie. Aby skutecznie się porozumiewać w codziennych sytuacjach wystarczy znajomość około 2000 angielskich słów.
   
• Według „Oxford English Dictionary” najdłuższe słowo w języku angielskim to 45-literowy wyraz „pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis”, oznaczający chorobę płuc. 
   
• Najpopularniejszą literą w języku angielskim jest e. Inne najczęściej występujące to kolejno: t, a, i, n, o, s, h, r, d.
   
• Najczęściej występującym słowem w języku angielskim jest przedimek „the”. 
   
• Najwięcej słów w języku angielskim zaczyna się na literę s (ponad 34 tys. w „Oxford English Dictionary”).
   
• Największą liczbę znaczeń ma słowo „set”. Według „Oxford English Dictionary” istnieją aż 464 sposoby jego użycia.

27/2012

Stereotypy o Francuzach

Co to jest stereotyp? - Termin „stereotyp” wywodzi się z języka greckiego, (stereos – twardy, stężały, typos – wzorzec, odcisk).  Stereotyp jest generalizacją odnoszącą się do grupy społecznej, w ramach której identyczna charakterystyka zostaje przypisana zasadniczo wszystkim jej członkom, niezależnie od istniejących między nimi różnic. Stereotypy ułatwiają życie w społeczeństwie, upraszczają rzeczywistość, co przy dzisiejszym zróżnicowaniu świata zmniejsza poznawczy wysiłek umysłowy, może jednak być niebezpieczne i prowadzić do fałszowania rzeczywistości i kształtowania się uprzedzeń.
Zapewne każdy z was nie raz już usłyszał, od kogoś lub gdzieś, opinię, że rudzi ludzie są fałszywi. Czyjaś przypadkowa opinia może łatwo stać się dla nas poglądem, zwłaszcza gdy mamy skłonność do przyjmowania cudzych przekonań na wiarę, nie lubimy samodzielnie wypracowywać własnego zdania lub mamy zaufanie do osoby wygłaszającej twierdzenia, przyjmowane następnie przez nas za prawdziwe.

W tym tygodniu po stereotypach o Polakach piszemy o Francuzach.

Czy zgodzicie się z następującymi stereotypami?

• Francuzi lubią się całować
• Francuzi jedzą dużo żab i ślimaków.
• Francuzi piją znaczne ilości wody i wina, wiele osób zatrudnionych jest w winiarniach.
• Francuzi są romantyczni, a ich język nazywany jest romantycznym językiem.
• Francuzi dobrze grają w piłkę nożną oraz słyną z dobrych perfum.
• Francuzów, jako lekkoduchów i flirciarzy.
• Kelnerzy we Francji są grubiańscy.
• We Francji każdy nosi paski, czerwoną apaszkę, beret i bagietkę.
• Francuzi nie myją się: Niby dlaczego produkują perfumy?
• Wszyscy Francuzi mieszkają w Paryżu.
• We Francji każdy ma okno z widokiem na Wieżę Eiffla.
• Pomimo, że Francuzi jedzą koninę, żaby, ślimaki i śmierdzący ser, ich kuchnia jest znana jako jedna z najlepszych na świecie.
• Żywność Francuzów opiera się na rogalikach, czosnku i cebuli i nie piją nic poza czerwonym winem czy szampanem.
• We Francji ludzie są eleganccy.
• We Francji często się mówi: "oh, là là"

Czy znacie inne stereotypy o Francuzach?

26/2012

Sporty narodowe i inne ciekawe sporty

Jakie sporty uprawiają poszczególne nacje? - Różne sporty są popularne w różnych krajach. Najczęściej najpopularniejszy sport w danym kraju został w nim wymyślony, chociaż nie jest to reguła. Trudno stwierdzić, jaki sport jest najpopularniejszy w Polsce, raczej piłka nożna, choć z pewnością nie została ona wymyślona między Bugiem a Odrą.

Piłka nożna jest sportem narodowym w wielu krajach, zwłaszcza zachodnioeuropejskich - w Niemczech, Francji, Hiszpanii (która posiada najsilniejszą ligę w Europie), Anglii (której mieszkańcy niesłusznie przypisują sobie wynalezienie tej dyscypliny sportowej) czy Włoszech. W krajach alpejskich bardzo ważne miejsce w sportowym życiu kraju odgrywają najrozmaitsze sporty zimowe, najczęściej narciarstwo pod różnymi postaciami.

Jeśli wychylimy się poza Europę, piłka nożna staje się mniej popularna. W Stanach Zjednoczonych najpopularniejszymi sportami są baseball i football amerykański - finały obu tych lig co roku ogląda kilkadziesiąt milionów Amerykanów. W Kanadzie rządzi hokej, w Indiach i innych krajach będących byłymi koloniami brytyjskimi - krykiet, w Japonii najpopularniejsze jest sumo i, wbrew intuicji nie karate, ale baseball, który został tak zaszczepiony w wyniku amerykańskiej okupacji po drugiej wojnie światowej.

Ciekawe i oryginalne sporty na świecie:

• Curling - osoby, które pierwszy raz natkną się na tą dyscyplinę w telewizji, mogą się bardzo zdziwić. Nieczęsto bowiem mamy okazję patrzeć na zawodników trzymających szczotki i czajniki. Oczywiście jak każda nowa dyscyplina, tylko pozornie jest prosta. Czajnikami potocznie nazywamy ciężkie, granitowe kamienie. Zadaniem zawodników (drużyna składa się z czterech) jest umieszczenie czajników swojej drużyny najbliżej środka.
• Bule - gra w bule (w kule) lub bardziej profesjonalnie - Pétanque staje się coraz bardziej popularna nie tylko w rodzimej Francji, lecz także na całym świecie, w tym w Polsce. Zasady gry są bardzo proste. Pole do gry to stosunkowo nieduża utwardzona powierzchnia (najczęściej piaskowa). Stoimy na wyznaczonym miejscu i rzucamy przed siebie stalowymi kulami (bulami).
• Armwrestling - młodzi chłopcy bardzo lubią imponować, zarówno kolegom jak i koleżankom. Poczucie siły ma tutaj duże znaczenie – chcą pokazać, że nie można z nimi zadzierać. Stąd, bardzo popularne jest siłowanie się na ręce.
• Bojery - Wszyscy przyzwyczailiśmy się, że sport zimą to głównie narty i łyżwy. Jak się okazuje, nie jest wiele innych, ciekawych dyscyplin, które zdobywają coraz więcej popularności. Jedną z nich są bojery . Bojery to najczęściej jednoosobowe konstrukcje podobne nieco do małych żaglówek, nie unoszą się jednak na falach, lecz ślizgają się po lodzie wykorzystując specjalne płozy.
• Lacrosse - Ta obco brzmiąca nazwa, w języku francuskim oznacza „zakrzywiony kij”. Niewiele nam to powie o samej grze więc warto przybliżyć sobie jej zasady, zwłaszcza, że lacrosse zyskuje sporą popularność na całym świecie. Jest to gra zespołowa zasadami przypominająca hokej. Zadaniem zawodników jest umieszczenie małej piłki w bramce zawodnika.
• Skeleton - gdy tylko spadnie pierwszy śnieg wszystkie dzieci ruszają na dwór by lepić bałwana i pozjeżdżać na sankach. Te ostatnie stały się na tyle popularne by zagościć w sporcie jako profesjonalna dyscyplina olimpijska. Skeleton to nazwa zarówno dyscypliny jak i specjalnych jednoosobowych sanek sportowych.

25/2012

Stereotypy o Polakach i Polsce

Jak nas widzą inni? - w świadomości wielu cudzoziemców funkcjonuje obraz Polski jako biednego komunistycznego kraju, krainy wiecznych mrozów, gdzie białe niedźwiedzie przechadzają się po ulicach. Na mapie geopolitycznej obcokrajowca Polska znajduje się bardziej na wschód niż wynika z jej faktycznego położenia, w samym sercu Środkowej Europy. Polska jest nieraz mylona ze swoim wschodnim sąsiadem - Rosją, a język polski bywa uważany za dialekt języka rosyjskiego.
Stereotypy o Polsce i Polakach wynikają z niewiedzy o nas i naszym kraju. W popularnych przesądach jak w krzywym zwierciadle odbija się karykaturalny obraz Polaka, bardzo daleki od rzeczywistości.

1. Stereotyp pierwszy: Polakom każdy język obcy
Rzeczywiście znajomość języków obcych nie jest naszą mocną stroną - w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej wypadamy dosyć blado. Według najnowszych badań jedynie 8% Polaków deklaruje znajomość przynajmniej jednego języka obcego (w przypadku osób młodych ten wskaźnik jest zdecydowanie wyższy). Sytuacja nie jest jednak tak dramatyczna, jak by się wydawało. Młodsze pokolenie zna język angielski co najmniej na poziomie komunikatywnym, zaś starsi często potrafią posługiwać się językiem rosyjskim, obowiązkowym przez wiele lat w naszych szkołach. Ogólnie uważa się, że Polacy osiągają lepsze efekty w nauce języków niż Włosi czy Hiszpanie, jednakże brakuje nam ich śródziemnomorskiej łatwości i pewności siebie w wyrażaniu się w innym języku.

2. Stereotyp drugi: Polacy wiecznie narzekają
Nie ukrywajmy – lubimy sobie ponarzekać. Inna sprawa, że niedawne czasy dostarczały nam mnóstwa powodów do niezadowolenia. W peerelowskiej przeszłości Polacy narzekali na brak podstawowych dóbr, bo jak tu nie narzekać, gdy kupno cukru czy papieru toaletowego nieraz graniczyło z cudem. Z drugiej strony zawsze umieliśmy i umiemy się z siebie śmiać. Jak mówi stare powiedzenie, w bloku socjalistycznym Polska była najweselszym barakiem, a absurdy życia codziennego stały się pożywką dla wielu świetnych polskich komedii i kabaretów.

3. Stereotyp trzeci: Polacy nie lubią obcych
Polska przez wieki była państwem wielonarodowościowym, gdzie obok siebie w zgodzie żyły różne grupy etniczne i religijne. Dziś także żyje wśród nas wielu przedstawicieli innych nacji. Do Polski przyjeżdżają naukowcy, studenci, specjaliści różnych dziedzin, a także uchodźcy wojenni czy polityczni, którym nasz kraj udziela wsparcia. W Polsce mieszkają też przedstawiciele wielu mniejszości narodowych – Ukraińcy, Niemcy, Cyganie, Litwini i dużo innych narodowości.

4. Stereotyp czwarty: Polacy lubią wódkę
Niewątpliwie zwyczaj picia alkoholu przy wielu okazjach jest u nas mocno zakorzeniony. Wywodzi się on jeszcze z czasów szlacheckich i wyraża chociażby w staropolskim powiedzeniu: Jedz, pij i popuszczaj pasa. Nadal lubimy dobrze podjeść i nie stronimy od kieliszka, ale stereotypowy obraz Polaka - pijaka i obżartucha daleki jest od prawdy. Za alkohol popularny w tej części Europy uważa się powszechnie właśnie wódkę, która słynie poza granicami naszego kraju z wysokiej jakości i rozmaitości gatunków.

5. Stereotyp piąty: Przestępstwa w Polsce są na porządku dziennym
Polskę uważa się powszechnie za kraj o bardzo wysokim wskaźniku przestępczości, a obcokrajowcy ostrzegani są przed pozornie chętnymi do pomocy Polakami i zaleca się im uważne pilnowanie torebki. Zapomina się, że problem kradzieży istnieje wszędzie tam, gdzie są turyści. A w dobie terroryzmu światowego w żadnym kraju nie może się czuć w 100% bezpieczne.

24/2012

Ciekawostki ze świata - jak się witać na świecie

Podróżując po świecie spotykamy ludzi różnych ras, kultur, czy wyznających różne religie. Jako przybysze z zewnątrz musimy „znaleźć się” w nowym otoczeniu. Wejście w nowe środowisko, zdecydowanie ułatwia znajomość miejscowego języka. Jednak oprócz części werbalnej procesu porozumiewania, ogromną rolę odgrywają składniki niewerbalne. Fachowcy oceniają ich udział nawet do 65%,. Tworzą tą część gesty, miny, pozy, ułożenia ciała, odległość pomiędzy rozmawiającymi, sposób patrzenia itp. ten język ciała jest bardziej prawdziwy bo trudno w nim kłamać.

Wśród wielu gestów i zachowań – dla podróżujących – najważniejsze jest powitanie. Tworzy pewien swoisty rytuał powtarzany nieustannie w czasie i przestrzeni. Składa się ze słów i zespołu zachowań, który jest równie istotny. Powitanie jest tak ważne bowiem zawiera propozycje nawiązania przyjaźni.

Można spotkać się różnymi gestami powitalnymi:

• Najpopularniejszym sposobem jest podanie prawej ręki, którą ściska się rękę witanej osoby lekko ją potrząsając. Intensywność potrząsania jest różna, w zależności od uwarunkowań kulturowych.
   
• Stary (bardzo tradycyjny) sposób powitania z ukazaniem otwartych dłoni; kiedyś znaczył „nie mam broni i złych zamiarów” (podobno z otwartymi dłońmi trudniej jest kłamać)
   
• Również stary sposób z położeniem prawej ręki na okolicy serca; wyrażał otwartość i gościnność; na Bliskim Wschodzie zwany jest „salam” i polega na położeniu prawej ręki na okolicy serca, następnie czoła a w końcu na jej uniesieniu nad głowę. Towarzyszą temu słowa salam alaykum co znaczy „pokój z tobą”.
   
• Powitanie w formie skinięcia głową z rękami złożonymi na wysokości klatki piersiowej, jak do modlitwy. Popularne w Indiach, Nepalu (tzw. namaste) oraz w Tajlandii (tzw. wae). Ma to także znaczenie – „dziękuję”.
   
• Pocieranie nosami – zwyczaj maoryjski w Nowej Zelandii; podobny zwyczaj panuje u Eskimosów ale świadczy o większej zażyłości.
   
• Powitanie w Japonii to cała ceremonia ukłonów, które nie oznaczają uniżoności ale szacunek. Często, szczególnie w kontaktach biznesowych, dodatkowo wręcza się wizytówki co czyni się z namaszczeniem używając obu rąk.
   
• W krajach śródziemnomorskich oraz Ameryki Łacińskiej, w powitaniu może wyrażać się żywiołowość w postaci obejmowania się, poklepywania się (un abrazo); w żadnym jednak razie nie należy całować się z mężczyznami na powitanie (kult macho!).

Innym problemem jest różnica formy powitania w stosunku do mężczyzn i kobiet. Generalnie, w kręgu kultur pozaeuropejskich, w stosunku do kobiet zachowuje się większy dystans, najczęściej powitanie ograniczając do skinienia głowy. Szczególnie należy zachować ostrożność w krajach arabskich, gdzie (szczególnie w kręgach ortodoksyjnych) kobieta w ogóle nie bierze udziału w powitaniu. Zresztą nietaktem byłoby ją w jakikolwiek sposób dotykać. Wszędzie bądźmy powściągliwi z całowaniem kobiet w rękę. Może się zdarzyć, że potraktowana w ten sposób dama, jak najszybciej będzie się starać umyć pocałowaną rękę.

 23/2012

Ciekawostki ze świata - Dzień Matki na Świecie

Dzień matki obchodzimy w Polsce 26 maja. Mamy są wtedy obdarowywane kwiatami i drobnymi upominkami w podziękowaniu za ich miłość i pracę. Początki tego święta sięgają starożytnych Greków i Rzymian. Wtedy czczono Matki-Boginie, opiekujące się światem, zapewniające urodzaj i płodność. Dzień Matki jest podobnie obchodzony na całym świecie - w ponad 40 krajach.
Poznaj najciekawsze zwyczaje za Świecie związane ze świętem wszystkich mam:

• Po raz pierwszy w Polsce Dzień Matki świętowano w Krakowie w 1923 roku. Od tej pory co roku, 26 maja, mamy są obdarowywane laurkami, kwiatami i upominkami od swoich dzieci i bliskich.
   
• Najpopularniejszym terminem Dnia Matki jest druga niedziela maja. Kraje, które wtedy świętują :Australia, Austria, Belgia, Brazylia, Kanada, Chile, Chiny, Kolumbia, Kuba, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Ekwador, Finlandia, Niemcy, Grecja, Hongkong, Indie, Japonia, Łotwa, Malta, Malezja, Holandia, Nowa Zelandia, Peru, Portoryko, Filipiny, Singapur, Słowacja, Republika Południowej Afryki, Szwajcaria, Republika Chińska, Turcja, Ukraina, Stany Zjednoczone, Włochy, Wenezuela.
   
• W licznych krajach Dzień Matki obchodzony jest razem z Międzynarodowym Dniem Kobiet 8 marca.
   
• Na Węgrzech Dzień Matki obchodzony jest zawsze w pierwszą niedzielę maja.
   
• W Anglii kiedyś święto matek nazywano "niedzielą u matki", było to jednak raczej święto religijne. Matkom składano wizytę w kościele. Był to też dzień wolny od pracy. W znanej nam formie święto wróciło do Anglii po II wojnie światowej.
   
• W Stanach Zjednoczonych Dzień Matki obchodzony jest  w drugą niedzielę maja.
  O świętowanie dnia mam walczyły Ann Marie Reeves Jarvis i znana amerykańska abolicjonistka, Julia Ward Howe. Ostatecznie święto ustanowiono dzięki córce Ann Jarvis, która podjęła walkę rozpoczęta przez matkę. W Stanach Zjednoczonych od 1914 r. Dzień Matki jest świętem narodowym.  
   
• W Mongolii to święto obchodzone jest aż dwa razy. 
   
• W Indonezji święto mam obchodzone jest 22 grudnia.
   
• Ciekawie obchodzi się go np. we Włoszech. Dzieci pieką wtedy mamom (z pomocą rodziców) ciastka w kształcie serc.
   
• W Jugosławii popularny jest zwyczaj zwany "łóżkowym więzieniem". Dzieci nie wypuszczają swoich mam z łóżka, jeżeli nie dostaną od nich słodyczy. W zamian za to pomagają im w domowych obowiązkach, tak by mamy mogły wypoczywać.

Ciekawostki ze świata - nazwiska i zwyczaje

Nazwisko to nazwa rodziny, do której dana osoba należy. Wraz z imieniem stanowi u większości ludów podstawę identyfikacji danej osoby. W Polsce, na ogół kobieta w chwili małżeństwa przyjmuje nazwisko męża. To samo nazwisko mają też zazwyczaj ich dzieci. Jak tak naprawdę jest u nas i jak jest w innych krajach, kulturach?

• Polska - W Polsce zwyczajowo nazwisko bierze się po ojcu, natomiast żona na ślubie przyjmuje najczęściej nazwisko męża, choć obecnie wiele kobiet zachowuje swe nazwisko, zwłaszcza te, które pod swym panieńskim nazwiskiem mają osiągnięcia zawodowe, naukowe lub artystyczne. Często małżonkowie przyjmują nazwiska podwójne; polskie prawo dopuszcza także przyjęcie przez męża nazwiska żony, co jest praktykowane, lecz w ostatnich latach bardziej zauważalne.
   
• Węgry - Na Węgrzech, podobnie jak np. w Polsce, przyjęty jest system "imię+nazwisko" aczkolwiek zwyczaj nakazuje umieszczać najpierw nazwisko, potem imię (imiona). Nazwisko dziedziczone jest zwykle po ojcu. Dopuszczalne jest posiadanie dwóch imion oraz podwójnych nazwisk. Jeżeli chodzi o nazwiska mężatek, na Węgrzech panuje bardzo ciekawy zwyczaj. Tradycyjnie kobieta przejmowała nie tylko nazwisko ale i imię męża (z końcówką -né), np. Mária Varga po wyjściu za Andrása Szabó stawała się Szabó Andrásné. Możliwa jest też mieszana forma, np. Éva Varga po ślubie z mężczyzną o nazwisku Vig nazywa się Vigné Varga Éva.
   
• Hiszpania - Obecnie Hiszpanie i mieszkańcy większości krajów Ameryki Łacińskiej posiadają dwa nazwiska (choć najczęściej korzysta się z jednego): pierwsze dziedziczone jest po ojcu (tzn. dziedziczy się pierwsze nazwisko ojca, czyli pierwsze nazwisko dziadka po stronie ojca itd.), drugie – po matce (tzn. pierwsze nazwisko matki, czyli pierwsze nazwisko dziadka po stronie matki). Jeżeli rodzice nie ustalą kolejności, obowiązuje kolejność ustawowa (nazwisko ojca na pierwszym miejscu). Jeśli pochodzenie uznane jest tylko przez jednego rodzica, ten określa człony i kolejność nazwisk. W obydwu przypadkach wybór dokonany dla pierwszego dziecka obowiązuje przy następnych dzieciach tych samych rodziców.
   
• Portugalia - W Portugalii nazwisko dziedziczy się podobnie jak w Hiszpanii, z tym że to pierwsze pochodzi od matki, zaś drugie – od ojca (i to drugie jest ważniejsze). Czasami zdarza się, że osoba może mieć aż cztery nazwiska (dwa odziedziczone po matce oraz dwa po ojcu).
   
• Brazylia - W Brazylii jest podobnie jak w Portugalii ale ponadto panuje zwyczaj, zgodnie z którym rzadko używa się nazwisk nawet osób publicznych (używa się jedynie 2 imion). Nawet gdy używa się tytułów, tytuł nie może stać przed samym nazwiskiem – poprzedza on całość, na którą składa się imię i nazwisko.
   
• Islandia - Islandia wyróżnia się tym, że nie ma tam nazwisk sensu stricto. Występują tam prawie wyłącznie (poza nielicznymi wyjątkami pochodzenia obcego) nazwiska patronimiczne (nazwisko utworzone na podstawie imienia ojca). Nazwisko tworzy się poprzez połączenie imienia ojca oraz końcówki oznaczającej płeć: -son (syn) lub -dóttir (córka). W ten sposób syn Hjálmar mężczyzny o imieniu i nazwisku Jón Stefánsson, będzie się nazywał Hjálmar Jónsson (co znaczy Hjálmar, syn Jóna). Córka Kata tego mężczyzny nazywałaby się Kata Jónsdóttir (co znaczy Kata, córka Jóna).