środa, 13 grudnia 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o Afryce. Są to mało znane fakty, które i mnie zaskoczyły
.

1. Pal licho spotkanie z lwem czy krokodylem. Najgroźniejszym z dużych zwierząt jest hipopotam, który zabija w Afryce najwięcej ludzi. Wszystko to ze względu na „konflikt terytorialny” i młode hipopotamy chętnie wychodzące na brzegi rzek. Kiedy samice wyczują jakiekolwiek zagrożenie, choćby tylko im się tak zdawało, ruszają do ataku. Szanse człowieka w starciu z potężnymi kłami hipopotamów są niestety niewielkie.

2. O najwyższym szczycie Afryki, Kilimandżaro, słyszeli wszyscy – choćby tylko z nazwy. Jednak najniższy punkt kontynentu jest mniej znany. To jezioro Asal, znajdujące się aż 153 metry poniżej poziomu morza. Jest też od morza 10-krotnie bardziej zasolone (34,8%), co zarazem plasuje je na drugiej pozycji wśród najbardziej zasolonych jezior świata (pierwsze miejsce należy się kanadyjskiemu jezioru Patience). Choćby człowiek bardzo się starał, to się nie utopi...

3. Największe PKB per capita (według parytetu siły nabywczej) wśród krajów afrykańskich ma Gwinea Równikowa – państwo ponad 10 razy mniejsze od Polski, leżące w części na półkuli północnej i południowej. Gwinea Równikowa uzyskała niepodległość dopiero w 1968 roku, kiedy z jej terenów wycofali się Hiszpanie.

4. Największa żaba świata, goliat płochliwy, pochodzi z Kamerunu. Waży do 3 kilogramów, osiąga nawet 30 centymetrów długości i jednym susem może pokonać nawet 3-metrowy dystans. Goliat płochliwy jest największym płazem bezogonowym żyjącym na Ziemi. Można go spotkać w północno-zachodniej części Kamerunu, a także w Parku Narodowym Monte Alen na terenie Gwinei Równikowej.

5. Jezioro Niasa, współdzielone przez Malawi, Tanzanię i Mozambik, to istny raj dla wędkarzy – żyje tu ponad 500 gatunków ryb, w tym naprawdę rzadkie gatunki. Wysokie na 3000 metrów n.p.m. góry okalające jezioro dostarczają niezapomnianych widoków. Trzeba jednak uważać, by nie zapuścić się zbyt daleko na południe, gdzie ustanowiono Park Narodowy Jeziora Niasa, później wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

6. Najwięcej mieszkańców Afryki posługuje się językiem arabskim, w dalszej kolejności angielskim, suahili i francuskim. Na całym kontynencie występują ponadto 2000 pomniejszych języków i dialektów. Co więcej, Afrykańczycy stanowią „zaledwie” 16% populacji świata, ale aż jedna czwarta wszystkich języków występujących na świecie występuje wyłącznie w Afryce.

7. Każdego dnia w Afryce z powodu malarii umiera 3000 dzieci. 90% wszystkich przypadków występowania tej choroby zdarza się właśnie tu, a to tylko jedna z wielu dziesiątkujących ludność chorób, z którymi cywilizacja w dalszym ciągu sobie nie radzi. Mimo to ponad połowa Afrykańczyków ma mniej niż 25 lat i w nadchodzących latach przewiduje się lawinowy wzrost ludności Afryki.

Źródło: www.joemonster.org, pl.wikipedia.org

piątek, 1 grudnia 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o Węgrzech. Mam nadzieję, że niektóre z nich was zaskoczą.
 

Który z dużych narodów jako ostatni przybył i osiedlił się w Europie?
Węgrzy przybyli do Europy praw­do­po­dob­nie z obszarów po­łu­dnio­we­go Uralu. W latach 895-896, po stu­le­ciach mi­gra­cji, prze­kro­czy­li Karpaty i wkro­czy­li na obszary nad­du­naj­skie, słabo wtedy za­lud­nio­ne przez ludy sło­wiań­skie.

Które drużyny grały na Olim­pia­dzie w Mel­bo­ur­ne (1956) w meczu piłki wodnej, nazwanym potem „krew w wodzie”?
Węgry i ZSRR. 10 li­sto­pa­da 1956, tuż przed roz­po­czę­ciem olim­pia­dy, Armia Czerwona krwawo stłumiła po­wsta­nie wę­gier­skie. Węgrzy, którzy byli w owym czasie potęgą w piłce wodnej, wygrali 4:0 po nie­zwy­kle bru­tal­nej grze, w czasie której woda kil­ku­krot­nie barwiła się od krwi na czer­wo­no. Po meczu wielu z re­pre­zen­tan­tów Węgier nie wróciło do kraju.

Jedyna na świecie świnia mająca loki to:
Man­ga­li­ca, wę­gier­ska świnia pa­stwi­sko­wa. Jest to rasa wy­ho­do­wa­na na Węgrzech w XIX w. Dorosłe osobniki osiągają wagę do ok. 350 kg. Ich cechą wyróż­nia­ją­cą jest szcze­ci­na po­skrę­ca­na w loki.

Co oznacza nazwa wę­gier­skiego wina Egri Bikavér?
Dosłownie byczą krew. W roku 1552 armia turecka oblegała zamek w Egerze. Według legendy Turcy wzięli ciemne wino pite przez obrońców za byczą krew (jako muzułma­nie nie znali się na trun­ka­ch), co wywołało popłoch w ich sze­re­gach.

Z jakiego kraju pochodzi Ernő Rubik będący wy­na­laz­cą słynnej kost­ki­ zabawki?
Z Węgier. Ernő Rubik urodził się 13 lipca 1944 roku w stolicy Węgier – Bu­da­pesz­cie. Z wykształ­ce­nia jest ar­chi­tek­te­m, ale do historii prze­szedł w 1974 roku za sprawą wymy­śle­nia i za­pro­jek­to­wa­nia lo­gicz­nej kost­ki­-za­baw­ki, nazwanej na cześć swojego stwórcy „kostką Rubika”.

Jak brzmi wę­gier­ska nazwa Polski?
Len­gy­elor­szág – tak brzmi wę­gier­ska nazwa naszego kraju. Pochodzi ona od ple­mie­nia Lędzian. Wymawia się ją „Len­dzie­lor­sa­ag”.

Który kraj nazywa się w swoim języku „Magyaror­szág”?
Węgry. Węgrzy znani są również jako Ma­dzia­rzy, a sami nazywają się Ma­gy­arok.

Rodzajem jakiego alkoholu jest aszú, furmint i sza­mo­rod­ni?
Tokaju. Wina to­kaj­skie są znane i cenione w całej Europie już od XV wieku. W Polsce nazywano je wówczas wę­grzy­na­mi. Sza­mo­rod­ni otrzy­my­wa­ny jest z moszczu tłoczonego z nie­sor­to­wa­nych wi­no­gro­n, a aszú jest do­sła­dza­ny wy­bra­ny­mi podsuszony­mi wi­no­gro­na­mi. Tokaj powstaje przede wszyst­kim z owoców szczepu furmint (nazywa się tak także lżejszą odmianę wina), który stanowi 70% upra­wia­nych w rejonie winorośli.

Który kraj znany był jako „Korona świętego Ste­fa­na­”?
Węgry. Wi­docz­na na zdjęciu Korona świętego Stefana to in­sy­gnium ko­ro­na­cyj­ne królów Węgier od XI do XX wieku i naj­waż­niej­szy symbol państwa węgierskie­go. Jej losy były burzliwe – prze­by­wa­ła m.in. w Wiedniu, Pradze i w Turcji.

Źródło: www.pl. globalquiz.org, pl.wikipedia.org

środa, 22 listopada 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam kilka skrótów w języku angielskim, które mogą okazać się bardzo użyteczne, szczególnie w dzisiejszych czasach.

Skrót Język angielski Język polski
2JK just kidding żartuję
4U for you dla Ciebie
ADN any day now lada dzień
AFAIC as far as I'm concerned jeśli o mnie chodzi
AFAK as far as I know z tego co wiem
AKA also known as znany także jako
ASAP as soon as possible tak szybko jak to tylko możliwe
B4 before przed
BBL be back later wrócę później
BBS be back soon będę wkrótce
BRB be right back zaraz wracam
BTW by the way przy okazji/a propos
CU see you do zobaczenia/na razie
CUL, CUL8ER see you later do zobaczenia później
EOD end of discussion koniec rozmowy
EOT end of topic koniec tematu
F2F face to face twarzą w twarz
FAQ frequently asked questions najczęstsze pytania
FOC free of charge darmowy
FYI for your information do Twojej wiadomości
GOK God only knows Bóg jeden raczy wiedzieć
GR8 great świetnie
HHOK ha, ha only kidding ha, ha żartowałem
IC I see aha, rozumiem
IDTT I will drink to that wypiję za to
IMHO in my humble opinion moim skromnym zdaniem
IMO in my opinion moim zdaniem
IOW in other words innymi słowy
IWBNI it would be nice if ... byłoby wspaniale, gdyby …
LOL laughing out loud śmiać się głośno
MORF, MOF male or female? mężczyzna, czy kobieta?
MYOB! mind your own business! pilnuj swoich spraw
N/P no problem żaden problem
NW no way nie ma mowy
RUOK are you OK? wszystko w porządku?
SUP What's up? jak leci?
TIA thanks in advance z góry dziękuję
TNX thanks dzięki
WB welcome back witamy znowu
WGO what's going on co się dzieje?
WTH what the hell? co się dzieje?

Źródło: www.merula.pl, pl.wikipedia.org

wtorek, 14 listopada 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o języku rumuńskim.  Mam nadzieję, że niektóre z nich zaskoczą was tak samo jak mnie.

Język rumuński to język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 24 mln osób, w tym:
  • około 17,25 mln w Rumunii
  • około 2,7 mln w Mołdawii
  • około 2 mln w Hiszpanii
  • około 800 tysięcy we Włoszech
  • około 200 tysięcy w Izraelu
  • około 100 tysięcy w Serbii
  • około 400 tysięcy na Ukrainie
  • mniejsze skupiska użytkowników w Australii, Azerbejdżanie, Kanadzie, Kazachstanie, Rosji, USA i na Węgrzech
Język rumuński jest językiem urzędowym w Rumunii i Mołdawii, a także w Wojwodinie (Serbia) na poziomie lokalnym. Od 1860 roku do jego zapisu stosuje się alfabet łaciński. Wcześniej (od XVI wieku) posługiwano się cyrylicą (w Mołdawii cyrylica obowiązywała też od momentu przyłączenia jej do ZSRR do 1989 roku).

Język rumuński jest jednym z najciekawszych języków w grupie romańskiej. Wśród innych języków tej grupy wyróżniają go mocne wpływy słowiańskie na wszystkich poziomach języka, co sprawia, że mówiony język rumuński jest mało podobny do reszty języków zachodnio-romańskich.

Według danych spisu ludności z 2004 r. 16,5% mieszkańców Mołdawii za język ojczysty uważa język rumuński, 60% – mołdawski. Według Konstytucji Mołdawii językiem urzędowym kraju jest język mołdawski, a według Deklaracji niepodległości – rumuński.

Oczywiste jest, że w Rumunii mówi się językiem… rumuńskim. Warto jednak wiedzieć o pewnych prawidłowościach, z którymi będziemy mieli do czynienia w tym kraju.

Przede wszystkim język rumuński należy do grupy języków romańskich, co oznacza, że posiada on wiele wspólnego z francuskim, włoskim, hiszpańskim czy portugalskim. W związku z tym osobom, które miały już wcześniej kontakt z tymi językami, zdecydowanie łatwiej będzie przyswoić rumuński. Najbardziej zbliżonym językiem z powyższych jest włoski, który dzieli aż ok. 77% wspólnego słownictwa i podobną gramatykę do rumuńskiego.

Język rumuński, podobnie jak polski, jest językiem fonetycznym, czyli czyta się tak, jak się zapisuje i jego nauka nie sprawia nadzwyczajnych trudności, przynajmniej Polakom.

Osobną kwestią jest znajomość innych języków przez Rumunów. Ze względów historycznych, czyli przynależności Rumunii do krajów bloku wschodniego, częstym mitem jest, że dogadamy się tutaj po rosyjsku. Nic bardziej mylnego. Ze względu na zupełnie odmienną przynależność językową rosyjski nie jest tutaj szerzej znany i prędzej znajdziemy kogoś mówiącego po francusku. Inną sprawą są oczywiście regiony przygraniczne czy zamieszkane przez mniejszości narodowe. Przykładowo w Transylwanii, gdzie mieszka spora mniejszość węgierska, naturalnym jest znajomość ich ojczystego języka.

Ostatnim aspektem, który na pewno warto opisać, jest znajomość języka angielskiego. Opierając się tylko na subiektywnych obserwacjach, można śmiało stwierdzić, że znajomość tego języka jest zdecydowanie lepsza niż w Polsce. Bez problemu dogadamy się w pubach, restauracjach czy sklepach. Większość młodych ludzi będzie w stanie udzielić nam informacji, czy po prostu swobodnie porozmawiać w tym języku. Co ciekawe, także w starszych grupach wiekowych często spotkamy osoby, które znają angielski choćby na poziomie podstawowym, co w Polsce nie jest zbyt częste.

Źródło: www.nieskisimy.wordpress.com, pl.wikipedia.org

piątek, 10 listopada 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam listę zwrotów francuskich, które ze względu na swoje podobieństwo pomiędzy tym językiem a polskim, mogą sprawiać problemy w ich tłumaczeniu. Są to tak zwani fałszywi przyjaciele w języku francuskim.

Francuskie
słowo
Prawdziwe
tłumaczenie
Fałszywe
tłumaczenie
dôme kopuła dom
course wyścig kurs
lustre żyrandol lustro
macaron makaronik (ciastko) makaron
rayon promień, półka rejon
garniture przybranie garnitur
bronzé opalony brązowy
réclamer domagać się reklamować
vulgarisation popularyzacja wulgaryzacja
evidence oczywistość ewidencja
collation przekąska kolacja
cadence rytm, tempo kadencja
gymnase sala gimnastyczna gimnazjum
parasol parasol przeciwsłoneczny parasol przeciwdeszczowy
trace ślad trasa
rouge czerwony różowy
ordinaire zwyczajny ordynarny, wulgarny
folie szaleństwo folia
chaussée jezdnia szosa
Manquement uchybienie mankament
expression wyrażenie ekspresja
recette przepis kulinarny recepta
fréquence częstotliwość frekwencja
jour dzień żur (zupa)
démoraliser psuć humor demoralizować
essence benzyna esencja
rondelle plasterek, podkładka rondel
factice sztuczny faktyczny
sensation odczucie sensacja
chalet schronisko szalet
bourse giełda, stypendium bursa
stage praktyka, kurs szkoleniowy staż
Źródło: pl.wikipedia.org

czwartek, 2 listopada 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam jak wygląda dzień 1 listopada na świecie oraz jak wspomina się zmarłych w innych krajach.



NIEMCY
U naszych zachodnich sąsiadów sposób obchodzenia dnia Wszystkich Świętych różni się w zależności od regionu. Najwięcej osób odwiedza groby zmarłych na południu kraju, a więc w landach, gdzie dominującą religią jest rzymski katolicyzm. W niektórych regionach święto jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Większość wiernych przynosi na cmentarze kwiaty i zapala znicze na grobach.

FRANCJA
La Toussaint – tak we Francji nazywa się Wszystkich Świętych. Podobnie jak my, Francuzi odwiedzają groby bliskich, kładą kwiaty, ale nie zapalają zniczy. Tego dnia tłumy odwiedzających można spotkać na słynnym cmentarzu Père-Lachaise, m.in. przy grobach Jima Morrisona i Fryderyka Chopina.

JAPONIA
W Japonii święto, podczas którego wspomina się zmarłych nosi nazwę Bon. W zależności od regionu przypada w połowie lipca lub sierpnia. W tym czasie, według wiary Japończyków, dusze zmarłych powracają na ziemię. Na progach domów ustawiane są latarnie, tzw. „mukaebi”, czyli „ognie powitalne”. W wielu miastach na ulicach i przed świątyniami odbywają się rytualne tańce Bon-Odori. Budowane są również specjalne ołtarze poświęcone pamięci zmarłych.

EKWADOR
Tu zmarłych wspomina się głównie przy stole suto zastawionym tradycyjnymi potrawami. Rodziny zasiadają do wspólnego biesiadowania, jedząc m.in. chleb guagua, który ma kształt dziecka oraz pijąc colada morada – napój z fioletowej kukurydzy, jeżyn i innych owoców. Społeczności, takie jak Indianie odwiedzają tego dnia groby zmarłych. Przynoszą im w ofierze ich ulubione potrawy i wierzą, że dopiero, kiedy zmarli się najedzą, sami będą mogli zacząć ucztę. Często grają w kości przy grobach.

MEKSYK
Dia de los Muertos to święto podzielone na dwie części. Pierwsza odbywa się 31 października, a druga 1 i 2 listopada. Pierwsza poświęcona jest zmarłym dzieciom, które nazywane są aniołkami. Druga dotyczy dorosłych. Dia de los Muertos to bardzo barwna i radosna tradycja. Domy są specjalnie sprzątane na okazję przyjścia zmarłych. Buduje się powitalne ołtarze, na których stawia się zdjęcia zmarłych, kwiaty, jedzenie i kadzidła. Rodziny odwiedzają również groby zmarłych bliskich, a w niektórych miejscach na tych grobach biesiadują, często przez całą noc. Jednym z popularniejszych dań w tym dniu jest kurczak w czekoladzie. Na grobach dzieci kładzie się zabawki.

FILIPINY
Na Filipinach 1 listopada jest dniem wolnym od pracy, kiedy to rodziny udają się na cmentarze. Często ustawiają przy grobach namioty, a same groby dekorują kolorowymi ozdobami. Podobnie jak Meksykanie, świętują przez całą noc.

BUŁGARIA
To kraj prawosławny, w którym nie obchodzi się Wszystkich Świętych. Zmarli wspominani są podczas Zaduszek Archanielskich, które wypadają 3 listopada. To święto, podczas którego czci się pamięć żołnierzy poległych za ojczyznę. Na cmentarzach wojskowych i przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Sofii składane są wieńce. Bułgarzy również odwiedzają groby bliskich, na których zapalają świece i polewają je czerwonym winem, symbolizującym krew Chrystusa.

SŁOWACJA
Słowacy w zaduszkową noc stawiają na stole jedzenie. Wierzą, że zmarli, którzy przyjdą odwiedzić ich domy, będą strudzeni i głodni i chętnie się pożywią.

HISZPANIA
Na grobach zamiast zniczy zapala się elektryczne lampki. Cmentarze odwiedzają przede wszystkim osoby starsze ubrane na czarno. W niektórych miejscach w kraju rozpala się ogniska, które mają wskazywać zmarłym drogę do domu i przy których piecze się jadalne kasztany.

USA
W Stanach Zjednoczonych obchodzi się Halloween, a właściwie All Hallows Eve (Wieczór Wszystkich Świętych). Zwyczaj ten wywodzi się z kultury celtyckiej i został przeniesiony przez irlandzkich emigrantów na kontynent amerykański. Symbolem jest wydrążona dynia ze świeczką w środku. Dzieci i młodzież tego dnia przebierają się w maski i kostiumy duchów lub wampirów.

Źródło: www.tvp.info, pl.wikipedia.org

wtorek, 24 października 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawię wam kilka ciekawostek o języku hiszpańskim. Mam nadzieję, że niektóre ciekawostki zaskoczą was, tak jak i mnie zaskoczyły.

Zagłębiając się w szczegóły wspaniałego języka, jakim jest hiszpański, możemy dostrzec wiele ciekawych rzeczy, które z pewnością wywołają uśmiech na twarzy. Przykładem tego są ciekawostki językowe, które są niestety pomijane w nauce szkolnej czy podręcznikowej. A szkoda, bo niewątpliwie jest to bardzo ciekawa wiedza, a przykłady wyrazów, jakie tu występują z pewnością na długo zostaną w pamięci.



1. Oía (słyszałem)
Wbrew pozorom to słowo, pomimo swojej niewielkiej długości, dzieli się aż na trzy sylaby! Każda litera to osobna sylaba.

2. Aristocráticos (arystokratyczni)
W tym wyrazie każda z liter powtarza się dokładnie dwa razy.

3. Centrifugados (odwirowane)
Może się wydawać, że jest to dość chaotyczny, nieuporządkowany wyraz. I właściwie jest to całkiem zrozumiałe, dlatego że rzeczywiście pojawia się tu dużo liter alfabetu oraz... żadna z nich się nie powtarza!

4. Estuve (byłem)
Jest to ciekawe słowo, ponieważ jego środkowe cztery litery (stuv) są ułożone w taki sam sposób, jak ich kolejność w alfabecie hiszpańskim.

5. Mil (tysiąc)
Bardzo nietypowe i jedyne w swoim rodzaju słowo, bowiem jest to jedyny hiszpański liczebnik, który nie zawiera w sobie ani „o”, ani „e”.
 
6. Reconocer (rozpoznawać)
Jak już domyśliliście się być może po jego dość prostej budowie - wyraz ten czyta się identycznie od lewej do prawej, jak i na odwrót.

7. Noveno (dziewiąty)
Liczba porządkowa „noveno” (czyli - dziewiąty), to jedyny wyraz trzysylabowy, który nie traci swojego znaczenia po "wyjęciu" jego środkowej sylaby. Powstaje wtedy wyraz „nono”, który jest zamiennikiem liczebnika porządkowego „noveno” i oznacza dokładnie to samo.

8. Calumbrientos (spleśniałe), vislumbrándote (dostrzegając cię)
W języku hiszpańskim jest wiele słów, w których litery się nie powtarzają. Te są jednak najdłuższe ze wszystkich!

9. Ferrocarrilero (kolejowy)
Jest to jedyny wyraz w języku hiszpańskim, który zawiera aż 5 „r”! W trakcie jego wymowy język wibruje jak oszalały!

10. Guineoecuatorial (gwinejski, dotyczący Gwinei Równikowej)
Bardzo unikalny wyraz - nie dość, że jest trudny po hiszpańsku i nie ma bezpośredniego odpowiednika po polsku, to jest to również jedyny hiszpański wyraz, który zawiera wszystkich samogłosek po dwie.

11. Cinco (pięć)
Jest to jedyna hiszpańska liczba, która ma tyle samo liter w sobie, ile sama oznacza.
 
12. Ecuatorianos (ekwadorskie), aeronáuticos (lotnicze)
Są to wyrazy złożone z takich samych liter, ale w ostateczności mają zupełnie inne znaczenia. Takie zjawisko nosi swoją fachową nazwę - anagram.

13. Argentino (Argentyńczyk), ignorante (nieświadomy)
Zachodzi tutaj identyczne zjawisko, jak powyżej, z tą różnicą, że na innych wyrazach.

14. „Ch” oraz „Ll”
Do roku 1994 były to pełnoprawne litery alfabetu hiszpańskiego.
Niektóre książki, na skutek niesprawdzania na bieżąco informacji o języku, nieświadomie mogą dalej propagować ich istnienie. Zostały one jednak „rozbite” na poszczególne litery.

15. Sólo czy solo?
Ése, éste, aquél czy ese, este i aquel?
Hiszpańska Akademia Królewska (RAE) w roku 2010 ustanowiła regułę, która głosi, że nie stawia się już akcentu pisanego nad literą „o” w wyrazie „solo” oraz akcentu nad „e” w zaimkach wskazujących „ese”, „este” i „aquel”.

W słowie „solo” może być to nieco mylące, ponieważ ma ono dwa znaczenia, na dodatek zupełnie skrajne. Jedno z nich to „tylko”, a drugie „sam”. Wcześniej można je było rozróżnić właśnie po akcencie graficznym znajdującym się nad „o” w wyrazie o znaczeniu „tylko”.

Źródło: www.hiszpanna.wixsite.com, pl.wikipedia.org