wtorek, 18 lipca 2017

Świat i jego zakątki

Tym razem kilka ciekawostek językowych, o których nie mieliście pojęcia… Czy wiecie, ile mamy języków na świecie, który z alfabetów jest najkrótszy i ile chińskich znaków musisz znać, by przeczytać gazetę? Sprawdźmy razem te i inne fakty!

1/ Na świecie istnieje 6-7 tysięcy języków. Około 2400 z nich grozi wyginięcie.

2/ W języku chińskim mówi najwięcej osób na świecie – około miliarda ludzi.

3/ Językiem hindi posługuje się 400 milionów ludzi, hiszpańskim – 350 milionów, a 320 milionów ludzi na świecie mówi w języku angielskim.

4/ W języku chińskim (mandaryńskim) istnieje ok. 50 000 znaków. Aby móc przeczytać gazetę, musimy nauczyć się przynajmniej 2000 z nich.

5/ Na kontynencie europejskim mówi się 150 językami. Najwięcej z nich przypada na Azję, Amerykę Południową i Afrykę. Na tym ostatnim kontynencie naukowcy wyróżniają ok. 1500 języków.

6/ RPA ma aż 11 języków urzędowych: afrikaans, angielski, xhosa, ndebele, pedi, soto, suazi, tsonga, tswana, venda, zulu.

7/ W Papui Nowej Gwinei istnieje 750 języków. Stanowi to 12% wszystkich języków świata.

8/ Na jednej z Wysp Kanaryjskich, Gomerze, istnieje język silbo. Składa się wyłącznie z gwizdów i służy do porozumiewania się na dużych odległościach.

9/ W języku francuskim dźwięk „o” można wymówić na 13 sposobów.

10/ Język esperanto nie zawiera ani jednego nieregularnego czasownika. Językiem tym posługuje się około dwóch milionów ludzi na świecie. Celem twórcy esperanto było stworzenie neutralnego i łatwego do nauki języka służącego komunikacji międzynarodowej.

11/ Kraj Basków ma swój własny język – baskijski, który jest jednym z najtrudniejszych do nauki języków na świecie. Nie należy on do żadnej grupy językowej. W baskijskim występują liczne zapożyczenia z łaciny, hiszpańskiego i francuskiego.

12/ Najdłuższym alfabetem, składającym się z 72 liter, posługują się Khmerowie, a najkrótszym – użytkownicy języka rotokas (Papua Nowa Gwinea). Alfabet ten składa się z 12 liter.

Źródła: pl.wikipedia.org; sjp.pwn.pl; www.nck.pl

wtorek, 11 lipca 2017

Świat i jego zakątki

Tym razem trochę ciekawostek o Francji. W tym tygodniu Francuzi obchodzą najważniejsze święto państwowe – 14 lipca. W związku z tym przedstawię Wam wszystkie francuskie święta i dni wolne od pracy. Ta lista może okazać się bardzo użyteczna, jeśli planujecie wyjazd do Francji.

Kilka przydatnych wyrażeń na początek:

un jour férié – dzień wolny od pracy

une fête – święto

faire le pont – wziąć wolne od pracy na długi weekend (np. czwartek jest ustawowo wolny, a my przedłużamy weekend o piątek)

Święta i dni wolne od pracy we Francji:

1 stycznia
Nowy Rok (Premier de l’An)

6 stycznia
Trzech Króli (Epiphanie). Tradycyjnie w ten dzień je się galettes des rois, czyli ciastka z ciasta francuskiego nadziewanego masą migdałową.

2 lutego
Ofiarowanie Pańskie lub Święto Matki Boskiej Gromnicznej (La Chandeleur albo Fête des chandelles). Dzień ten znany jest również jako dzień naleśnika, gdyż, zgodnie z tradycją, drugiego lutego objadają się nimi wszyscy Francuzi.

28 lutego 2017 – święto ruchome
tłusty czwartek (Mardi Gras)

8 marca
Dzień Kobiet (Journée de la femme) – dzień ten nie jest jednak obchodzony tak hucznie jak w Polsce.

9 kwietnia 2017 – święto ruchome (niedziela poprzedzająca Wielki Tydzień Wielkanocny)
Niedziela Palmowa (Dimanche des Rameaux)

17 kwietnia 2017 – święto ruchome (poniedziałek)
Poniedziałek Wielkanocny (Lundi de Pâques)



1 maja
Święto Pracy (Fête du travail)

8 maja
Dzień Zwycięstwa (Fête de la victoire 1945)


25 maja 2017 – święto ruchome
Wniebowstąpienie (Ascension)

28 maja 2017 – święto ruchome
Dzień Matki (Fête des Mères)

5 czerwca 2017 – święto ruchome (poniedziałek)
Zielone Świątki, czyli Święto Zesłania Ducha Świętego, we Francji trwa dwa dni: niedzielę i poniedziałek właśnie (Lundi de laPentecôte)

18 czerwca 2017 – święto ruchome
Dzień Ojca (Fête des Pères)


14 lipca
Święto Narodowe Francji, zwane też Dniem Bastylii (Fête nationale)


15 sierpnia
Wniebowzięcie NMP (Assomption)

1 listopada
Wszystkich Świętych (La Toussaint). Najsławniejszym cmentarzem Paryża jest Père-Lachaise i warto go odwiedzić nie tylko w listopadzie.

11 listopada
Dzień Niepodległości (Armistice 1918 – Rozejm w Compiègne)

25 grudnia
Boże Narodzenie, pierwszy dzień świąt (Noël) un jour férié – dzień wolny od pracy

Źródła: pl.wikipedia.org; mojaalzacja.pl

wtorek, 4 lipca 2017

Świat i jego zakątki

W tym tygodniu przedstawiamy Wam ciekawostki o Pakistanie. Pakistan to państwo ze stolicą w Islamabadzie, położone w południowej części Azji, nad Morzem Arabskim. Język oficjalny Pakistanu to urdu, który mieliśmy już okazję tłumaczyć.

Od czego pochodzi nazwa szczytu K2?
Od nazwy pasma – Karakorum. W roku 1856 T.G. Montgomery dokonywał pomiarów wysokości, numerując szczyty Karakorum po kolei – od K1 do K35. Z czasem przy­pi­sa­no im lokalne nazwy. Drugi szczyt okazał się jednak tak od­osob­nio­ny, że tubylcy nie mieli o nim pojęcia i nie nadali mu lokalnej nazwy. Pozostał więc po prostu K2.

Jakie zwie­rzę­ta, poza krowami, do­star­cza­ją na świecie naj­wię­cej mleka zdatnego do picia przez człowieka?
Bawoły. Aż 11% świa­to­wej pro­duk­cji mleka to mleko bawołów domowych (trzecie miejsce zajmują kozy – 2% produkcji). Mleko bawołów zawiera więcej tłuszczu i białka niż krowie, można więc wy­pro­du­ko­wać z niego więcej sera i masła. Naj­więk­si pro­du­cen­ci bawolego mleka to Indie i Pa­ki­stan.

Na zdjęciu widoczne są po­zo­sta­ło­ści po Mo­hen­dżo­-Da­ro. Gdzie się ono znaj­do­wa­ło?
W dolinie Indusu. Mo­hen­dżo­-Da­ro, zbu­do­wa­ne ok. 2600 r. p.n.e., to jedno z miast pierw­szej hi­sto­rycz­nej cy­wi­li­za­cji sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go i jednej z pierw­szych cy­wi­li­za­cji miejskich na świecie. Liczyło ok. 50 tys. miesz­kań­ców.

Hindi, urzędowy języki Indii, jest blisko spo­krew­nio­ny z urdu, urzę­do­wym językiem Pa­ki­sta­nu. Który z tych dwóch języków był językiem dworu imperium Wielkich Mogołów, rzą­dzą­cych przez stulecia pół­no­cny­mi Indiami?
Urdu. Zarówno hindi, jak i urdu, to odmiany języka hin­du­stań­skie­go. Ich gra­ma­ty­ka oraz pod­sta­wo­we słow­nic­two są niemal iden­tycz­ne. Różnice dotyczą głównie języka po­etyc­kie­go i spe­cja­li­stycz­ne­go: w hindi pochodzą one z san­skry­tu, podczas gdy urdu, jako język is­lam­skie­go dworu, za­po­ży­czał z języka arab­skie­go oraz per­skie­go.

W którym mu­zuł­mań­skim państwie jako pierw­szym wybrano kobietę na sta­no­wi­sko szefa rządu?
W Pa­ki­sta­nie. Znana ze swej charyzmy Benazir Bhutto nazywana była „żelazną damą”. Podobnie jak Margaret That­che­r, przyjęła twardą linię w sto­sun­kach ze związ­ka­mi za­wo­do­wy­mi i swoimi rywalami po­li­tycz­ny­mi. W roku 1988 została wybrana na sta­no­wi­sko premier Pa­ki­sta­nu.

Jaka duża rzeka wpada do Morza Arab­skie­go?
Indus wypływa z Hi­ma­la­jów i uchodzi na południu do Morza Arab­skie­go. Inne duże rzeki na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­ski­m, Ganges i Brah­ma­pu­tra, wpływają do Zatoki Ben­gal­skiej na wscho­dzie.

Źródła: globalquiz.org; poznajnieznane.pl, pl.globalquiz.org

środa, 28 czerwca 2017

Świat i jego zakątki - język migowy

W tym tygodniu przedstawiamy Wam ciekawostki o języku, który ma tylko jedną nazwę, a jednak różni się w zależności od kraju, w którym jest używany. Czy wiecie, o czym mowa? Tak, chodzi o język migowy.

Czy istnieje jeden uniwersalny język migowy?
Nie, języki migowe mają wiele odmian. Tak jak w przypadku języków mówionych, w jednym kraju może funkcjonować więcej niż jeden język migowy. I tak na przykład w Belgii komunikacji osób niesłyszących służą dwa języki migowe (wersja migowa belgijskiej odmiany francuskiego oraz wersja migowa języka flamandzkiego). Również w Hiszpanii można porozumiewać się jednym z dwóch języków migowych: hiszpańskim lub katalońskim.

Czy wśród języków migowych istnieją „rodziny języków” (tak jak w przypadku języków mówionych, np. romańskich czy słowiańskich)? Czy języki z tych samych rodzin wykazują jakieś cechy wspólne?
Tak, również wśród języków migowych istnieją rodziny języków. Na przykład austriacki czy też niderlandzki język migowy łatwiej jest zrozumieć osobie posługującej się niemieckim językiem migowym, niż osobie znającej tylko jego włoską odmianę. Natomiast brytyjski język migowy jest w wysokim stopniu odmienny od jego europejskich kolegów i ma związek tylko z australijską odmianą języka migowego.


Czy istnieje jakakolwiek międzynarodowa forma języka migowego, którą można byłoby określić mianem lingua franca?
Istnieje międzynarodowy system komunikowania się, często określany mianem międzynarodowego języka migowego (International Sign – IS). Jest on regularnie wykorzystywany podczas międzynarodowych konferencji oraz podczas spotkań, w których uczestniczą osoby nieporozumiewające się tą samą odmianą języka migowego.

Czy języki migowe stanowią tylko i wyłącznie odzwierciedlenie wypowiedzi ustnej bądź pisemnej?
Nie. Są one pełnoprawnymi językami, posiadającymi swoją własną gramatykę i składnię. Tak samo jak w przypadku innych języków, występują w nich trudne do przetłumaczenia idiomy oraz pewne słowa/ znaki, które nie mają bezpośrednich odpowiedników w innych językach migowych.

Czy istnieje ustandaryzowana forma migania dla każdego języka migowego? Czy w ramach języków migowych istnieją różne dialekty, tak jak w przypadku języków mówionych?
Na terenie Europy podejmowano próby ustandaryzowania języków migowych. Tak jak w przypadku języków mówionych, próby te okazały się bezskuteczne, przez co zróżnicowane dialekty są nadal w użyciu. Powodem takiego stanu rzeczy jest także to, że szkoły dla niesłyszących zlokalizowane są w różnych częściach poszczególnych krajów, gdzie w użyciu pozostają pewne „regionalne” znaki migowe. Dzieci, które uczą się tych znaków, rozpowszechniają je następnie wśród innych.

Czy istnieje sposób pozwalający na transkrypcję języków migowych?
Tak, języki migowe mogą być transkrybowane na wiele sposobów. Nie istnieje jeden ustandaryzowany sposób transkrypcji języków migowych, natomiast bardzo często stosowany jest Hamburski System Zapisu (HamNoSys). W systemie tym poszczególne ułożenia dłoni i ruchy w ramach znaków opisywane są za pomocą określonych symboli. Innym systemem działającym na podobnej zasadzie jest system SignWriting.

Jakich części ciała używa się w komunikacji w Polskim Języku Migowym?
Obu rąk i twarzy. Ważną rolę odgrywa mimika oraz ułożenie tułowia i głowy – ich użycie należy do gramatyki języka. Postronnemu obserwatorowi często wydaje się, że to zaimprowizowana (i przesadna) pantomima, tymczasem gesty te są niezbędne do wyrażenia treści.

Źródła: pl.wikipedia.org; edl.ecml.at/LanguageFun; pl.globalquiz.org

środa, 21 czerwca 2017

Świat i jego zakątki

Ponieważ pisaliśmy wcześniej o naszych tłumaczeniach na języki bałtyckie, w tym tygodniu zdecydowałam się przedstawić Wam ciekawostki o jednym z krajów bałtyckich. Czas na Łotwę.

Łotwa to państwo w Europie Północnej, jeden z krajów nadbałtyckich, położony w przeważającej części w dorzeczu Dźwiny. Od północy Łotwa graniczy z Estonią, od wschodu z Rosją i Białorusią, a od południa z Litwą.

1/ Łotwa uzyskała niepodległość od ZSRR   21 sierpnia 1991 roku.

2/ Główną religią jest protestantyzm. Struktura wyznaniowa Łotwy prezentuje się następująco: 34,3% mieszkańców kraju to luteranie, 25,1% – wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego, 19,4% – wierni  Kościołów wschodnich i dawnych, 1,2% – pozostali chrześcijanie.

3/ Ryga jest jedynym miastem w Europie, w którym znajduje się pięć różnych wyznaniowo kościołów.

4/ Łotwa władała niegdyś własną kolonią – karaibską wyspą Tobago, stając się najmniejszym narodem, który kiedykolwiek posiadał tereny zamorskie.

5/ Większość Łotyszów mówi również po rosyjsku. Jest to zrozumiałe ze względu na obecność w kraju mniejszości rosyjskiej (ok. 26,9% ludności), sąsiedztwo z Rosją i wspólną historię obydwu państw.

6/ Struktura etniczna i narodowościowa Łotwy wygląda następująco: 62,1% stanowią Łotysze, 26,9% Rosjanie, 3,3% Białorusini, 2,2% Ukraińcy, 2,2% Polacy, 1,2% Litwini, 0,3% Romowie, 0,3% Żydzi, 0,1% Niemcy, 0,1% Estończycy i 1,3% – inni (dane z 2011 r.).

7/ Łotwa to kraj, który w ponad połowie składa się z lasów. Dodatkowo pokryty jest siecią rzek (na Łotwie płynie ich 12 tysięcy, jednak tylko 17 z nich ma długość większą niż 100 km) i jezior. Jest to jedno z najzieleńszych państw Europy.

8/ Dwa ulubione sporty Łotyszy? Latem koszykówka, zimą hokej na lodzie (Łotwa, Finlandia i Kanada to jedyne na świecie państwa, w których hokej cieszy się największą popularnością). Łotwa znana jest z wysokich koszykarzy zasilających szeregi najlepszych drużyn na świecie.

9/ To Łotysz wyprodukował pierwsze dżinsy – krawiec Jacob W. Davis wyemigrował z Rygi do Stanów Zjednoczonych w 1854 r. Szesnaście lat później jedna z klientek poprosiła go o uszycie solidnych spodni dla swojego męża-drwala. Tak powstały dżinsy, które, z pomocą finansową Levi Straussa, łotewski krawiec opatentował i wypuścił na rynek masowy.

10/ Black Balsam to znany łotewski alkohol produkowany z 24 ziół, kwiatów, pąków, soków, korzeni, olejów i jagód, przygotowywany w dębowych beczkach. Ma właściwości lecznicze. Ponoć skuteczny.

11/ Na Łotwie znajduje się muzeum największego kłamcy na świecie – to Hieronim Karl Friedrich Freiherr von Munchhausen, osobnik znany z opowieści o wyprawie na księżyc oraz ze swoich przygód z czasów wojny rosyjsko-tureckiej.

12/ Na Łotwie znajduje się najszerszy w Europie wodospad – Ventas Rumba, o szerokości 110 m.

Źródła: pl.wikipedia.org; poznajnieznane.pl; www.traveliada.pl