piątek, 21 grudnia 2018

Święta w Szwajcarii

Szwajcarzy rozpoczynają świętowanie pod koniec listopada. Już wtedy stawiane są drewniane budki na rynkach i w parkach, a także rozpoczynają się jarmarki bożonarodzeniowe. Zapach sera raclette, goździków zatopionych w grzańcu oraz pieczonych kasztanów unosi się w powietrzu. W hali dworca w Zurychu co roku staje ogromna choinka przyozdobiona tysiącami kryształów Swarovskiego.

W Bazylei świąteczne dekoracje, górujące choinki i około 180 drewnianych chatek przekształca stare miasto w zimowy raj. Jarmark bożonarodzeniowy w Bazylei jest jednym z najpiękniejszych w Szwajcarii, oferującym wspaniałe atrakcje dla młodych i starszych. Usytuowany na pięknej starówce, ten malowniczy jarmark rozciąga się od Barfüsserplatz do zabytkowej katedry na Münsterplatz. Popularnym miejscem spotkań jest świąteczna piramida o wysokości 13 metrów. Wokół niej znajdują się liczne stoiska sprzedające Glühwein, czyli grzane wino, oraz stopiony ser fondue.

Theater Basel oferuje w tym roku największy kalendarz adwentowy, który nie zawiera żadnych kalorii. Każdego dnia widz zachwycany jest literacką lub muzyczną niespodzianką. Po raz 25 tradycyjna książka życzeń Bazylei pojawiła się na wewnętrznym dziedzińcu ratusza dla wszystkich mieszkańców i gości z całego świata. Przez cały okres świąteczny i nowy rok będzie można wypełnić książkę życzeniami adwentowymi, osobistymi przemyśleniami oraz listami do Świętego Mikołaja.

W Szwajcarii święta są skromniejsze niż w Polsce. Nie ma tradycji przygotowywania 12 potraw, a często pomijany jest także opłatek czy siano pod obrusem. Wynika to z faktu, iż jedynie około 40% Szwajcarów to katolicy, więc znaczna większość spędza po prostu ten czas z bliskimi. Na kolacji najczęściej króluje pieczeń, gęś, kaczka czy mięsne fondue. Prezenty dla dzieci przynosi pod choinkę Christkind, którego nie należy mylić z Jezusem ze stajenki.

Źródło: helloswitzerland.ch; basel.com; kasianarozdrozach.pl

piątek, 14 grudnia 2018

Czy język polski jest trudny dla obcokrajowców?

Język polski znajduje się na trzydziestej pozycji najczęściej używanych języków na świecie. Dla blisko 40 mln osób jest to język ojczysty. Często twierdzi się, że język polski jest na tyle trudny, iż sprawia on wiele problemów nawet Polakom. Obcokrajowcy chcący opanować nasz język nie mogą liczyć na szybki sukces, jednakże uważa się, że Słowianie wykazują mniejsze kłopoty w przyswajaniu języka polskiego ze względu na znaczne podobieństwa między językami słowiańskimi.
Jedną z największych trudności dla cudzoziemców jest siedem polskich przypadków. Dla Szwedów sposób używania ich form jest nieoczywisty, gdyż w językach skandynawskich słowa nie są przez nie odmieniane. Z drugiej strony, dla Węgrów oraz Finów, którzy mają po dwadzieścia kilka przypadków, nie powinno to stanowić najmniejszego kłopotu. Kolejnym utrapieniem może być stosowanie czasowników dokonanych oraz niedokonanych, a także kwestia naszych rodzajów. Polacy często są przekonani, iż w języku polskim występują tylko 3 rodzaje, jednakże nie jest to prawdą. Mamy pięć rodzajów w przeciwieństwie do reszty języków słowiańskich.

Polski z całą pewnością nie jest najtrudniejszy na świecie, ale do łatwych nie należy. Podobno Japończycy często postanawiają uczyć się języka polskiego tylko po to, żeby wpisać jego znajomość do CV na dowód sumienności i wytrwałości, jakiej wymaga jego opanowanie. Słowianie, którzy dosyć prędko opanowują podstawy i osiągają pewien poziom biegłości, często przenoszą do języka polskiego podobne struktury oraz wyrazy ze swoich ojczystych języków. Chociaż między polskim a innymi językami słowiańskimi znajdziemy wiele podobieństw, to czasami możemy natrafić słowa, które brzmią podobnie, ale mają zupełnie odmienne znaczenia. Przykładowo, polski „frajer” (naiwny, łatwo dający się oszukać człowiek) ma niewiele wspólnego z czeskim „frajerem” (przystojniak, amant, chłopak)

Źródło: newsweek.pl; natemat.pl; kurspolskiego.pl

piątek, 7 grudnia 2018

Skandynawia

 
Skandynawia to region północnej Europy obejmujący trzy królestwa: Szwecję, Norwegię i Danię. Te trzy państwa są ściśle powiązane ze sobą historią oraz kulturą. Mianem państw skandynawskich określa się też część krajów nordyckich – Finlandię i Islandię. Jednak w samych krajach nordyckich za Skandynawię uważa się tylko trzy wcześniej wymienione królestwa.
 
Za początek Skandynawii uznaje się dołączenie przez te trzy królestwa w 1387 roku do Unii Kalmarskiej. W 1952 roku powstała Rada Nordycka, która jest zgromadzeniem międzyparlamentarnym państw nordyckich oraz terytoriów autonomicznych – Grenlandii, wysp Alandzkich i wysp Owczych. Uważa się ją za pierwsze, sprawnie funkcjonujące do dziś ugrupowanie integracyjne, które jako pierwsze zlikwidowało w praktyce granice i wprowadziło pełną swobodę podróżowania, osiedlenia się i podejmowania pracy. Termin „Skandynawia” według niektórych historyków został wprowadzony dopiero w XVIII wieku, gdy idea o wspólnym dziedzictwie zaczęła pojawiać się i rozwijać w lingwistyce oraz literaturze.

Szwecja, Norwegia oraz Dania do dziś kultywują model konstytucyjnej monarchii. Kraje te łączy wspólna mitologia nordycka, historia, podobieństwa języków, religia (luteranizm), ścisła współpraca ekonomiczna, a także wspólna waluta, która adekwatnie do kraju nazywana jest koroną szwedzką, duńską czy norweską. Mają one, wraz z Islandią oraz Finlandią, podobne flagi z krzyżem nordyckim, które różnią się jedynie barwą. Skandynawowie przodują w sportach zimowych i zajmują czołowe miejsca na podium w dziedzinach zimowych sportów olimpijskich. Od innych krajów europejskich wyróżnia je także dbałość o środowisko naturalne i ekologia, która jest priorytetem w gospodarce każdego z tych krajów. Norwegia jest pierwszym krajem, który zakazał wylesiania.

Źródło: en.wikipedia.org; niniva.pl

wtorek, 20 listopada 2018

Juliana, królowa Holandii

 
Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina była jedyną córką królowej Wilhelminy i księcia Henryka. W 1930 roku ukończyła prawo międzynarodowe na Uniwersytecie w Leyden, a w 1937 roku wyszła za mąż za niemieckiego księcia Bernharda Lippe-Biesterfelda, z którym miała cztery córki: Beatrix (1938), Irene (1939), Margriet (1943) i Marijke (1947).

Po niemieckiej napaści na Holandię w 1940 roku rodzina królewska zdołała uciec do Wielkiej Brytanii. Juliana powróciła do wyzwolonej ojczyzny wraz z matką jeszcze przed zakończeniem działań wojennych na początku maja 1945 roku. Podupadająca na zdrowiu królowa Wilhelmina postanowiła abdykować i 6 września 1948 roku Juliana wstąpiła na tron.

Królową Julianę spotkało wiele kryzysów w czasie panowania, które wstrząsnęły monarchią. Holendrzy bardzo kochali Julianę, ale niestety w 1956 roku nastąpiło zagrożenie jej tronu. Królowa zwróciła się o pomoc w leczeniu niewidomej córki Małgorzaty do ekscentrycznej uzdrowicielki Greet Hofmans, która zdobyła wpływ na królową i zaczęła mieszać się do spraw państwowych, doprowadzając do dymisji rządu. Juliana zamierzała abdykować, w końcu jednak pozostała na tronie, idąc za radami rządu, który domagał się odsunięcia Greet Hofmans.

Kolejne kłopoty przyniosły królowej zaręczyny następczyni tronu Beatrix z niemieckim dyplomatą. Wiadomość wywołała społeczne oburzenie i demonstracje uliczne, gdyż w młodości wybranek księżniczki należał do Hitlerjugend oraz Wehrmachtu. W 1976 roku ujawniono także, że książę Bernard przyjął ponad milion dolarów łapówki od amerykańskiego koncernu lotniczego Lockheed za obietnicę lobbingu w holenderskim rządzie. 30 kwietnia 1980 roku, w dniu swych 71. urodzin, Juliana podpisała akt abdykacji na rzecz córki Beatrix. Zmarła 20 marca 2004 roku z powodu infekcji płuc. Śmierć byłej królowej była tragedią dla narodu.

Źródło: wiadomosci.wp.pl

czwartek, 15 listopada 2018

Kantony Szwajcarii

Szwajcaria jest państwem składającym się z 26 kantonów, które posiadają bardzo szeroką autonomię. Każdy z nich ma swoją własną konstytucję oraz własne urzędy, a także prowadzi odrębną politykę finansową.

Konstytucje kantonów określają, jaki język lub języki są urzędowe na obszarze danego kantonu. Tylko w 22 kantonach obowiązuje jeden oficjalny język, w tym aż 17 tworzy strefę niemieckojęzyczną. Ze względów praktycznych w parlamencie reprezentowane są wszystkie języki oprócz retoromańskiego, gdyż posługuje się nim zaledwie 1% ludności Szwajcarii. Przyjęło się powiedzenie szwajcarskich parlamentarzystów: „Gdy chcesz, żeby to pięknie brzmiało, powiedz to po włosku. Gdy chcesz, żeby Cię słuchali, powiedz to po francusku. Gdy chcesz być zrozumianym, powiedz to po niemiecku”.

Jednym z narzędzi sprawowania władzy przez kanton jest autonomia fiskalna. Aż 2/3 podatków jest ustalanych i ściąganych w obrębie kantonu. Należy określić odpowiednią wysokość podatków, aby zapewnić finansowanie instytucji publicznych i infrastruktury, a jednocześnie dbać o to, by ich poziom był na tyle konkurencyjny, aby przyciągnąć i nie odstraszyć przedsiębiorców oraz mieszkańców. Imigranci mają odciągane podatki od każdej pensji, podczas gdy Szwajcarzy płacą je tylko raz w roku. W 2017 roku najniższe podatki zaobserwowano w kantonie Schwyz, a najwyższe w kantonie Genewa.

Tak jak na szczeblu federalnym, w kantonach istnieje również trójpodział władzy. Stanowieniem prawa zajmują się parlamenty kantonalne, władza wykonawcza należy do kantonalnych rządów, a sądownicza do sądów.

Referendum, które stanowi istotną częścią demokracji bezpośredniej, w Szwajcarii może być zarządzane na szczeblu federacji, a także w poszczególnych kantonach.
 
Źródło: jows.pl/content; blabliblu.pl

poniedziałek, 12 listopada 2018

Szwajcaria

Pierwsze skojarzenia przychodzące na myśl, kiedy mówimy o niewielkim kraju w Alpach, to zegarki, sery oraz banki. Co jeszcze wyróżnia Szwajcarię spośród innych krajów?

Szwajcaria formalnie nie ma stolicy. W związku z tym, że siedziba rządu znajduje się w Bernie, miasto jest ono uznawane za stolicę. Ze względu na ogromne zróżnicowanie społeczeństwa ustanowiono aż 4 języki urzędowe (niemiecki, francuski, włoski, retoromański). Konstytucje kantonów określają, jaki język lub języki są urzędowe na obszarze danego kantonu, jednakże absolwent wyższej uczelni powinien móc porozumiewać się przynajmniej w trzech językach.

Szwajcarzy w ciągu ostatnich 150 lat rozwinęli przemysł chemiczny i farmaceutyczny. Dynamiczny rozwój sprawił, że do Szwajcarii przyjechało wielu imigrantów. Dziś urodzeni poza Szwajcarią stanowią 22 proc. wszystkich obywateli. To największy odsetek na świecie.

Największą siłą kraju są jego obywatele: zorganizowani, pracowici i uczynni. Firmy wspierają swoich pracowników. W Bazylei istnieją dwa duże kampusy należące do dwóch koncernów farmaceutycznych, które są jak miasta w mieście. Wszystko jest tam dostosowane do potrzeb pracowników. Na terenie kampusów znajdują się przedszkola, szkoły, a nawet basen.

Ekologia postawiona jest na wysokim miejscu w Szwajcarii. Niezliczone badania dowodzą, że należy ona do najlepszej na świecie kategorii w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju. Z dziewiczą przyrodą, pofalowanymi wzgórzami, górskimi krajobrazami, czystymi rzekami i jeziorami, w połączeniu z niezawodną siecią transportu publicznego, Szwajcaria posiada zdrową przewagę. Energia elektryczna w kraju aż w 60% pochodzi z hydroelektrycznego źródła energii. Szwajcaria utrzymuje najwyższy odsetek osób w wieku powyżej 100 lat w Europie. W 2012 r. miała drugą najwyższą

Źródło: natemat.pl; zyciejestpiekne.eu; myswitzerland.com

środa, 24 października 2018

Akcenty regionalne we Francji

We Francji każdy region ma szczególny akcent wywodzący się ze starych języków lub dialektów Francji. Każdy z tych języków pozostawił ślady, które stanowią podstawy dzisiejszych akcentów regionalnych, a niektóre słowa wciąż są wymawiane inaczej w zależności od regionu.

1. Akcent południowy

W południowej Francji istnieje dużo akcentów, które wywodzą się z języka oksytańskiego, obejmującego dialekt prowansalski i różne jego warianty jak marsylski, tuloński, nicejski itp. Akcent mieszkańców południa szybko ujawnia ich pochodzenie.

Francuzi pochodzący z południowego zachodu, szczególnie z rejonów Tuluzy, zachowali wyraźny akcent. Wymawiają oni np. na końcu słowa „moins” (mniej) literę „s”, podczas gdy według zasad standardowego francuskiego nie powinna być ona słyszana w wymowie.

2. Akcent północy

Na północy akcent jest także bardzo silny, często nazywany językiem pikardyjskim. Pochodzi on z grupy języków d’oïl, które zawierają wiele dialektów północy jak normandzki, pikardyjski, waloński, szampański, burgundzki… Sposób wymawiania „r” – na północy jest dość silny i dźwięczny. Warto zwrócić uwagę na słowo „vingt” – dwadzieścia, które w szczególności na wschodniej północy wymawiane jest « vɛ̃t » z „t” na końcu.

3. Akcent paryski

Paryski akcent już dawno został wybrany jako wzór dla wszystkich innych dialektów francuskich, gdyż zanim Paryż stał się stolicą Francji, stanowił stolicę regionu Île-de-France, w której żyli królowie Francji. Mieszkańcy południa twierdzą, że paryżanie mają ostry akcent; na przykład dźwięk / ɑ / jest zamieniany na / a /, a dźwięki / ø / i / ə / są wymawiane [ø].

Współcześnie liczba Francuzów posługujących się akcentami regionalnymi stale maleje. Akcenty te mają tendencję do zanikania. Przejawia się to głownie wśród młodszego pokolenia, gdyż następuje faza homogenizacji wymowy.

Źródło: fr.wikipedia.org; coursdelangues.com; letribunaldunet.fr