Odkrywanie ciekawostek o różnych językach świata

W tym tygodniu przedstawię kilka ciekawostek o języku tureckim. Mam nadzieję, że będą to dla Was nowości, o których jeszcze nie słyszeliście.

Wbrew częstej opinii, w Turcji nie używa się arabskiego alfabetu, a sam turecki ma z arabskim niewiele wspólnego. A robiąc zakupy na bazarze,  dogadasz się za pomocą 5, no, może 10 słów.
Grupa językowa: język należy do grupy oguzyjskiej języków tureckich.
Najważniejsze cechy:

• Aglutynacyjność (dosł. sklejanie) – stosowanie afiksów. Np. ojciec: baba; mój ojciec: babam; (coś, co należy do) mojego ojca: babamın.
• Najdłuższy turecki wyraz (tak! to jedno słowo!) to: Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine - 70 liter!
• Harmonia samogłoskowa.
• Ogromne zróżnicowanie regionalne.
• Brak rodzaju gramatycznego (ona, ono, on = "o").
• Szyk zdania:  podmiot-dopełnienie-orzeczenie.  Zdanie "Jutro idę do szkoły" brzmi: Yarın okula gidiyorum (jutro do szkoły idę).

Alfabet i wymowa: alfabet łaciński. Litery, które nie występują w polskim alfabecie: ı (i bez kropki, wymawiane jako polskie y); ş (między ś a sz); ö i ü (jak w niemieckim), ç (między ć a cz); ğ (nieme, przedłużające poprzednią głoskę lub jako "j"). Ciekawostka: w języku tureckim nie ma  litery "w". Jeszcze do niedawna nie można było np. nadawać dzieciom imion z tą literą. Nie ma też głoski "c", a litera "c" wymawiana jest jak polskie "dż". Litera "j" wymawiana jest jak "ż".

Historia: Język wywodzi się z Azji środkowej, a jego korzenie mają prawie półtora tysiąca lat. Największym reformatorem języka był ojciec republiki, Mustafa Kemal Atatürk. Język imperium osmańskiego i alfabet oparty na perskim zastąpiono łacińskim w 1928 roku. Reforma miała "oczyścić" język turecki z naleciałości z innych języków. Język jest bardzo ważnym elementem tożsamości narodowej Turków. W kraju, gdzie największa mniejszość narodowa (Kurdowie), nie jest oficjalnie uznawana i ma trudności w dostępie do edukacji w rodzimym języku, panuje zasada: Ya Türkçe konuş ya da sus!: Mów po turecku, albo milcz. Być może dlatego tak trudno jest tu dogadać się po angielsku?
Język pod względem gramatyki i "ogólnej logiki" może przypominać fiński albo węgierski.
Ciekawostka: w tureckim nie ma czasownika "mieć". Zamiast "mam samochód", mówi się: "jest/istnieje mój samochód" ("Benim arabam var"). Zamiast "Mam klucz": "Anahtar bende", czyli "Klucz jest <>, <>".

Źródło: wikipedia.org.pl; si-je-marija.blogspot.com

Odkrywanie ciekawostek o różnych krajach świata

W tym tygodniu, nawiązując do naszego nowego projektu tłumaczeniowego w kombinacji językowej (z angielskiego na szwedzki), przedstawię kilka ciekawostek o Szwecji. Mam nadzieję, że będą to dla Was nowości, o których jeszcze nie słyszeliście.
1. Kasa za chodzenie do szkoły
W Szwecji uczniowie starszych klas dostają co miesiąc równowartość 187 dolarów za chodzenie do szkoły.
2. Płatne rodzicielskie
W Szwecji rodzice mogą wziąć płatny urlop na 480 dni, jeśli urodzi im się dziecko lub jakieś zaadoptują.
3. Wyedukowana młodzież
W Szwecji 87% dorosłych mieszkańców ma średnie wykształcenie.
4. Śmieci brak
Szwedom skończyły się śmieci, więc importują je z Norwegii.
5. Zła płeć
W Szwecji dozwolona jest aborcja, jeśli rodzicom nie odpowiada płeć dziecka.
6. Golf ponad granicami
Na granicy Szwecji i Finlandii znajduje się pole golfowe, którego dołki znajdują się po obu stronach tej granicy.
7. Wolność podróżowania
Szwedzki paszport pozwala na podróżowanie bez wiz do prawie wszystkich krajów na świecie.
8. Darmowa edukacja
W Szwecji są uniwersytety, gdzie obcokrajowcy mogą za darmo studiować w języku angielskim.
9. Dogadasz się
89% mieszkańców Szwecji zna angielski.
10. Szwedzki nieformalny
Do 2009 roku język szwedzki nie był oficjalnym językiem tego kraju.
11. Zakazane reklamy
W Szwecji i Norwegii zakazana jest reklama przeznaczona dla dzieci poniżej 12 roku życia.
12. Bicie też
Od 1979 nie wolno tutaj cieleśnie karać dzieci. Nie wolno dać nawet klapsa.
13. Nieopodatkowane ubrania
Członkowie grupy ABBA celowo nosili ekscentryczne stroje, by uniknąć podatku. Takie ubrania nie należały do kategorii "na każdy dzień" i wrzucano je w koszty.
Źródło: wikipedia.org.pl; joemonster.org

Odkrywanie ciekawostek o różnych językach świata

W tym tygodniu ciekawostki o język afrikaans. Mam nadzieję, że będą dla was też będą to nowości, o które jeszcze nie słyszeliście.

Język afrikaans, język afrykanerski (afrikaans, Afrikaanse taal) to indoeuropejski język należący do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich i jest językiem ojczystym południowoafrykańskich Koloredów oraz białych Afrykanerów. Powstał na styku kultur w Kolonii Przylądkowej z XVII-wiecznych dialektów niderlandzkich pod wpływem języka malajskiego i portugalskiego oraz miejscowych języków ludów hotentockich (Khoi, Khoikhoi).

Niderlandzkim - językiem urzędowym holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) - mówili funkcjonariusze, żołnierze Kompanii oraz europejscy osadnicy, przybywający na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku, a pochodzący głównie z Holandii i Niemiec oraz w mniejszym stopniu z Francji i Skandynawii. Koloniści ci dali początek Burom, czyli przodkom dzisiejszych Afrykanerów. Językiem malajskim i portugalskim posługiwała się na Przylądku większość sprowadzanych niewolników.

W ten sposób afrikaans ukształtował się na styku języków, kultur, ras i religii jako język codziennej komunikacji i aż do końca XIX wieku traktowany był pogardliwie jako mowa Hotentotów, Koloredów oraz niewykształconych farmerów z prowincji. Podstawowy zasób słownictwa w afrikaans, ok. 90%, pochodzi z języka niderlandzkiego, lecz wykazuje on także wpływy leksykalne malajskiego, portugalskiego, a od XIX wieku także elementy przejęte z języka angielskiego oraz miejscowych języków bantu.

Do końca XIX wieku afrikaans funkcjonował na równi z językiem niderlandzkim i uzupełniał go w niższych rejestrach, ale w niepodległych państwach burskich (Transwal, Orania) urzędowym był nadal niderlandzki. Pozostał on też językiem kościoła reformowanego.
Od lat 40. XIX wieku zafrykanizowane formy niderlandzkiego były coraz częściej używane w prasie, a od lat 70. datują się pierwsze próby kodyfikacji i emancypacji afrikaans, co miało bezpośredni związek z agresywną anglicyzacją oraz uzyskiwaniem świadomości narodowej przez Afrykanerów.

Po podboju republik burskich przez Wielką Brytanię (tzw. wojny burskie) język afrikaans stał się podstawowym elementem afrykanerskiej tożsamości narodowej i nastąpiła jego szybka standaryzacja i rozwój: w 1925 r. stał się obok angielskiego, na równi z niderlandzkim, językiem urzędowym w Związku Południowej Afryki, a potem w Republice Południowej Afryki oraz w Namibii, w praktyce jednak szybko wyparł język niderlandzki. Obecnie jest jednym z 11 urzędowych języków RPA; używany jest też powszechnie w Namibii.

Afrikaans jako językiem ojczystym ok. 6,2 mln mieszkańców RPA, z czego zdecydowaną większość stanowią Afrykanerzy i Koloredzi oraz dodatkowo 4 mln jako jednym z dwóch języków ojczystych (łącznie ok. 26% populacji RPA). Najwięcej użytkowników afrikaans skupia się w stolicy kraju – Pretorii oraz w Bloemfontein, a także na całym obszarze Kraju Przylądkowego, czyli w zachodniej części RPA.

Źródło: wikipedia.org.pl; swiatjezykow.blogspot.com

Odkrywanie ciekawostek o różnych zakątkach świata

W tym tygodniu ciekawostki o Boliwii.
Boliwia (hiszp. Bolivia), oficjalnie Wielonarodowe Państwo Boliwia to państwo śródlądowe w środkowo-zachodniej części Ameryki Południowej, graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie.
Która rodzina języków in­diań­skich jest dziś naj­czę­ściej używana w Ame­ry­ka­ch?
Keczua. Język keczua jest używany przez około 8-10 milionów miesz­kań­ców Andów. Dziś jest, obok hisz­pań­skie­go, jednym z ofi­cjal­nych języków Boliwii i Peru.

Który kraj bez dostępu do morza słynie z naj­więk­szej ma­ry­nar­ki wo­jen­ne­j?
Oczywiście Boliwia. Choć Boliwia utraciła dostęp do oceanu w wyniku prze­gra­nej Wojny o Pacyfik już w roku 1879, to nigdy nie roz­wią­za­ła swojej floty. Z czasem stało się to wyrazem ambicji tego państwa do od­zy­ska­nia wy­brze­ża. Flota Boliwii pa­tro­lu­je wody jeziora Ti­ti­ca­ca, w roku 2008 w ma­ry­nar­ce Boliwii służyło około 5,000 osób.

Wojna o Pacyfik miała miejsce w Ameryce Po­łu­dnio­wej w latach 1879-1883. Który obszar był miejscem kon­flik­tu?
Pustynia Atakama. W XIX wieku nie istniały jasno wy­ty­czo­ne granice między Peru, Boliwią i Chile w rejonie pustyni Atakama. Stało się to za­rze­wiem kon­flik­tu w momencie odkrycia war­to­ścio­wych zasobów na­tu­ral­nych w tym re­gio­nie.

Ile jest ofi­cjal­nych języków w Boliwii?
Trzy­dzie­ści siedem. Boliwię za­miesz­ku­je 10 milionów ludzi, spośród których 88% używa języka hisz­pań­skie­go. Mimo to, kraj ma 37 ofi­cjal­nych języków, w tym wiele języków in­diań­skich. Wynika to z kon­sty­tu­cji mó­wią­ce­j, że każdy z języków rdzennej ludności jest językiem kraju. Skrajnym przy­pad­kiem jest niemal wymarły język Bauré, którym mówi dziś mniej niż 200 osób.
Źródło: wikipedia.org.pl; globalquiz.pl

Comment poser une question en français - How to ask questions in French

Odkrywanie ciekawostek o różnych językach świata

W tym tygodniu ciekawostki o języku polskim, który według wielu osób jest najtrudniejszym językiem na świecie. Myślę, że coś w tym jest, chociaż mój język ojczysty (język węgierski) też nie należy do najłatwiejszych :-)
1. Na całym świecie po polsku mówi około… 50 mln ludzi! Oczywiście większość z nich mieszka w Polsce, ale duże polskojęzyczne społeczności znajdziemy również m.in. w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Izraelu, Argentynie, Brazylii i Białorusi. Z osobami mówiącymi po polsku możemy też spotkać się w Danii, Estonii, Serbii czy… Nowej Zelandii. :)
2. Język polski należy do grupy języków słowiańskich, podobnie jak rosyjski, ukraiński, czeski czy serbski. I  chociaż między polskim, a językami naszych wschodnich i południowych sąsiadów znajdziemy wiele podobieństw, to czasami możemy natrafić na tzw. „fałszywych przyjaciół”, czyli słowa, które brzmią podobnie, ale mają zupełnie odmienne znaczenia. Przykładowo, polski „frajer” (naiwny, łatwo dający się oszukać człowiek)  ma niewiele wspólnego z czeskim „frajerem” (przystojniak, amant, chłopak). :) Uwaga-uwaga! Fałszywych przyjaciół znajdziemy też w niesłowiańskich językach, np. angielskie „ordinary” (pl. zwyczajny) brzmi podobnie do polskiego „ordynarny”, które oznacza „wulgarny”. :)
3. Pierwsze znane pełne zdanie po polsku pochodzi z Księgi Henrykowskiej z 1270 roku i dotyczy opisu życia  codziennego w ówczesnych czasach. Mąż mówi do żony: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj” (w wolnym tłumaczeniu: „Odpocznij Kochanie, dzisiaj ja pozmywam.”). Jest to niezaprzeczalny dowód na to, że korzenie polskiego feminizmu sięgają XIII wieku. :)
4. Polacy uwielbiają zdrabniać słowa: kawusia z mleczkiem, herbatka z cytrynką, 2 kilo ziemniaczków,  milusi  koteczek… Uwaga! Ważna informacja dla początkujących studentów języka polskiego: również imiona można zdrabniać na wszelkie możliwe sposoby! Na przykład: Ola, Olunia, Olusia, Oleńka czy Olka to wszystko zdrobnienia od imienia… Aleksandra. :)
5. Obok skoków narciarskich, piłki nożnej i zdrabniania, kolejnym polskim sportem narodowym jest słowotwórstwo. :) Przykładowo, z czasownika „lecieć” można stworzyć „wylecieć”, „nalecieć”, „ulecieć”, „polecieć”, „przelecieć”, „przylecieć”, etc... i wszystkie mają inne znaczenie! Jeśli byliście na naszych warsztatach slangu, to wiecie też, że słowotwórstwo ma w tej dziedzinie duże zastosowanie. :)
6. Polski alfabet (jak większość alfabetów krajów europejskich) powstał na bazie alfabetu łacińskiego i składa się z 32 liter. 9 z nich nie znajdziemy jednak w żadnym innym alfabecie… Są to: ą, ć, ę, ł, ń ó, ś, ż, ż. I chociaż to właśnie te „szeleszczące” litery spędzają sen z powiek obcokrajowcom, Polacy mają do nich wyraźną słabość. Dowodem na to może być zorganizowany w 2010 roku ranking na najpiękniejsze polskie słowo, w którym zwyciężyło… „źdźbło”. Pod uwagę brano również „szept”, „brzdęk” i… „szeleścić”. :)
7. Oprócz „szeleszczących” liter dodatkowym narzędziem tortur dla obcokrajowców są tzw. „dwuznaki” czyli: cz, ch, sz, rz, dz, dż i dź. Zestawiane w różnych kombinacjach tworzą łamańce językowe, takie jak: „Chrząszcz brzmi w trzcinie w Szczebrzeszynie”. Nie martwcie się, Polacy też mają problem, żeby to poprawnie wymówić. :)
8. Według 3 znaczących źródeł: Internetu, opinii publicznej i amerykańskich naukowców, polski jest jednym z  najtrudniejszych języków na świecie. Sukcesy naszych studentów w nauce polskiego zdecydowanie przeczą tej teorii. Macie wątpliwości? Zapraszamy na nasze kursy! :)
Źródło: wikipedia.org.pl; kurspolskiego.pl; poznajnieznane.pl

Odkrywanie ciekawostek o różnych zakątkach świata

W związku z projektem o którym informowałam powyżej – projekt BALAJCZA w języku dari - w tym tygodniu przedstawię Wam 15 niesamowitych ciekawostek o Afganistanie.
1/ Afganistan jest światowym liderem nie tylko w produkcji opium, ale i haszyszu. Wytwarza  się tu 145 kg haszyszu z jednego hektara, podczas gdy Maroko uzyskuje około 40 kg.
2/ Kala Pacha to gotowana głowa kozy, tradycyjnie spożywana na śniadanie w postaci „zupy”. Danie to je się rękami przy pomocy chleba nan.
3/ Występuje tu bogactwo różnego rodzaju złóż naturalnych m. in: złoto, srebro, cynk, kamienie szlachetne (szmaragdy, lazur, lapis) oraz oczywiste gaz i ropa.  
4/ Grób egipskiego faraona Tutenchamona ozdobiony jest kamieniami lapis lazuli właśnie z Afgnistanu.
5/Kraj podzielony jest na 34 prowincje (welajaty) z których każda ma własną stolicę. Podzielone są dodatkowo na prowincyjne dystrykty w skład których wchodzi jedno miasto lub kilka małych wiosek.
6/ Najwyższym szczytem kraju jest Noszak.
7/ 21 marca świętowany jest Nawroz  czyli Afgański nowy rok, z tej okazji w Mazar el Sharif odbywa się festiwal.
8/ Koko i Hala co znaczy wujek i ciocia to powszechnie używane zwroty grzecznościowe. Używane są z szacunku, gdy zwracamy się do osób starszych od siebie. Co ciekawe znaczenie tych słów to dosłownie „ciocia i wujek”.
9/ W Kabulu przy większości  zakładów fryzjerskich można spotkać zdjęcia Justina Biebera. Przy siłowniach popularny jest oczywiście wizerunek Arnolda Schwarzenegera.
10/ Afganistan jest największym eksporterem granatów na świecie. Mowa tu o owocach.
11/ „Afghani” nie używamy mówiąc o ludziach, jest to nazwa waluty kraju.
12/ Od 1964 do 1973 roku tunel Salang w górach Hindukuszu wybudowany pomiędzy prowincjami Baghlan i Parwan był najwyżej położonym górskim tunelem na świecie.
13/ Afganistan to najbardziej zaminowane państwo na świecie. Lepiej nie zbaczać z utartych ścieżek.
14/ „Afgańska dziewczyna” to słynna fotografia wykonana przez Steve’a McCurry’ego w 1984 roku. W czerwcu 1985 r. zdjęcie trafiło na okładkę magazynu National Geographic. W 2002 roku „modelka” została formalnie zidentyfikowana. W chwili wykonania zdjęcia miała ok. 12 lat i przebywała w obozie dla uchodźców w Pakistanie. Fotografia jest porównywana do obrazu Mony Lisy, Leonarda da Vinci, a czasem bywa nazywana nawet „afgańską Mona Lisą”.
15/ Walki latawców to popularna rozrywka nie tylko dla dzieci ale także dla dorosłych. Walka polega na przecięciu swoją linką, sznurków latawca przeciwnika, do pomocy używane są także długie kije z rozstrzępionymi końcami którymi powala się latawce na ziemię.
Źródło: zepsutykompas.com; poznajnieznane.pl; traveliada.pl